Phần 3: Thực hành nêu ý tưởng chuyển thể và tìm hiểu, giới thiệu, thuyết trình về một tác phẩm nghệ thuật chuyển thể trang 50 chuyên đề học tập Ngữ Văn 12 - cánh diều

Trả lời Câu hỏi mục 1 trang 50 Chuyên đề học tập Văn 12 Cánh diều

Từ hiểu biết về việc chuyển thể một tác phẩm văn học, hãy làm một trong các bài tập sau:

  (1) Lựa chọn một tác phẩm văn học dân gian và nêu ý tưởng chuyển thể thành một tác phẩm điêu khắc (tượng đài) hoặc hội họa (vẽ tranh)

  (2) Nêu ý tưởng chuyển thể một tác phẩm truyện tự chọn thành một kịch bản văn học.

  (3) Trong các bài thơ trong sách “Ngữ văn” cấp Trung học phổ thông, em thấy bài thơ nào có thể chuyển thể thành bài hát? Vì sao?

  (4) Từ một tác phẩm văn xuôi có trong sách “Ngữ văn” cấp Trung học phổ thông, hãy nêu ý tưởng chuyển thể thành một truyện tranh.

Lời giải chi tiết:

(1) Tác phẩm văn học dân gian mà em chọn là “Sơn Tinh Thủy Tinh”. Đây là một câu chuyện dân gian Việt Nam nổi tiếng, kể về cuộc đấu tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh để cầu hôn công chúa Mị Nương. Ý tưởng chuyển thể thành tác phẩm hội họa (vẽ tranh):

Tranh “Cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh”: Tranh sẽ tái hiện cảnh cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh. Sơn Tinh sẽ được vẽ với vẻ mặt quả cảm, dũng mãnh, trong khi Thủy Tinh sẽ được vẽ với vẻ mặt oai phong, lẫm liệt. Giữa hai vị thần là hình ảnh của công chúa Mỵ Nương, với vẻ mặt lo lắng và bối rối. Phía sau là hình ảnh của cung điện hoàng gia, với những ngọn núi cao của Sơn Tinh và dòng sông dài của Thủy Tinh, tạo nên sự tương phản giữa hai thế giới.

Tranh “Công chúa Mị Nương giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh”: Tranh sẽ tập trung vào hình ảnh công chúa Mỵ Nương, với vẻ đẹp thanh tú và tinh tế. Hai bên cạnh công chúa là hình ảnh của Sơn Tinh và Thủy Tinh, mỗi người một vẻ, tượng trưng cho sự đối lập giữa hai thế giới. Tranh sẽ tạo ra một không gian mở, với bầu trời xanh và mây trắng làm nền, tạo ra một không gian mở, tượng trưng cho sự tự do và khát khao của công chúa.

Trả lời Câu hỏi 1 mục 2 trang 50 Chuyên đề học tập Văn 12 Cánh diều

Chọn và tìm hiểu về một tác phẩm đã chuyển thể từ tác phẩm văn học có trong sách Ngữ văn cấp Trung học phổ thông.

Phương pháp giải:

Thực hành theo các bước sau: 

a) Chuẩn bị 

  - Đọc kĩ phần II. Cách tìm hiểu, giới thiệu, thuyết trình về một tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể, đặc biệt là các yêu cầu của việc tìm hiểu một tác phẩm chuyển thể để vận dụng vào hoạt động thực hành trong chuyên đề này. 

  - Xác định tác phẩm đã chuyển thể từ các tác phẩm văn học. 

  - Đọc lại tác phẩm văn học được chuyển thể. 

b) Tìm hiểu tác phẩm chuyển thể 

Thực hiện việc tìm hiểu tác phẩm chuyển thể theo các yêu cầu nêu ở phần II, mục 1 trang 47) 

Lời giải chi tiết:

Trong chương trình Ngữ Văn cấp Trung học phổ thông, đã có rất nhiều tác phẩm đã được chuyển thể thành tác phẩm nghệ thuật. Một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng được chuyển thể thành phim là “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài. Tô Hoài tên khai sinh là Nguyễn Sen, sinh ra tại làng Nghĩa Đô, Từ Liêm thuộc phủ Hoài Đức (nay là phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội). Ông là một trong những cây bút tiêu biểu cho dòng văn học hiện đại Việt Nam vào thế kỉ XX. Tô Hoài đã để lại cho đời sau một khối lượng tác phẩm khổng lồ trải dài khắp các thể loại từ truyện ngắn, tiểu thuyết đến bút kí. Năm 1996, ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” là một truyện ngắn sáng tác năm 1952, in trong tập “Truyện Tây Bắc”, được tặng giải Nhất giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam 1954 – 1955. Truyện kể về cuộc đời của vợ chồng A Phủ. Mị là cô gái trẻ đẹp, nhà nghèo, sống ở Hồng Ngày. Cô bị bắt cóc về làm vợ A Sử, làm con dâu gạt nợ cho nhà Thống Lí Pá Tra. Cô phải lao động quần quật, sống không khác gì con trâu, con ngựa.

Tác phẩm chuyển thể “Vợ chồng A Phủ” thuộc ngành nghệ thuật điện ảnh, được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Tô Hoài. Bộ phim “Vợ chồng A Phủ” được sản xuất vào năm 1961 và là một trong những bộ phim tiên phong cho trào lưu làm phim chuyển thể từ tác phẩm văn học Việt Nam. Bộ phim được chính tác giả của nguyên tác, nhà văn Tô Hoài, viết kịch bản, nên nội dung rất sát với câu chuyện gốc. Dù chỉ được thực hiện dưới dạng phim trắng đen, nhưng dự án này đến hiện nay vẫn được chiếu đi chiếu lại trong các giờ học tại các trường phổ thông.

Tác phẩm chuyển thể được chuyển thể theo hình thức trung thành với nguyên tác văn học. Cả nội dung và hình thức của tác phẩm chuyển thể đều giữa nguyên tinh thần của tác phẩm văn học. Về nội dung, cả hai tác phẩm đều tái hiện cuộc sống của người dân tộc vùng thiểu số ở miền núi phía Bắc, qua đó phản ánh những khó khăn, gian khổ nhưng cũng không kém phần hạnh phúc, yêu đời của họ. Cụ thể cả hai đều kẻ về câu chuyện tình yêu giữa A Phủ và Mị, một cô gái xinh đẹp nhưng bị bắt cóc về làm vợ A Sử để trả nợ. Cuộc sống đầy rẫy những khó khăn gian khổ nhưng luôn đầy tình yêu và hy vọng của họ được tái hiện một cách chân thực và sinh động. Ngoài ra, ở tác phẩm chuyển thể còn có thêm một số yếu tố khác như hình ảnh, âm thanh, diễn xuất… giúp khán giả có thể cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc sống của người dân tộc. Về hình thức, cả hai tác phẩm đều được viết dưới dạng kể chuyện, với ngôn ngữ dân dã, gần gũi. Trong tác phẩm văn học, Tô Hoài đã sử dụng ngôn ngữ phong phú, đa dạng với nhiều từ ngữ, thành ngữ, tục ngữ của người dân tộc, tạo nên sự đặc sắc riêng. Trong tác phẩm chuyển thể, đạo diễn Mai Lộc cũng đã tái hiện được điều này qua lời thoại của các nhân vật, giúp khán giả cảm nhận được sự gần gũi, thân thuộc. Ngoài ra, cả hai tác phẩm đều có cấu trúc hợp lí, logic, với sự phát triển của các nhân vật và mạch truyện được diễn biến một cách chặt chẽ, lôi cuốn. Cả hai đều tạo nên một bức tranh sinh động, đầy màu sắc về cuộc sống của con người dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc. 

Tác phẩm chuyển thể đã làm tăng thêm giá trị cho tác phẩm văn học bằng cách tái hiện sinh động cuộc sống của người dân tộc qua hình ảnh, âm nhạc, diễn xuất… Trong phim, diễn viên Trần Phương trong vai A Phủ, diễn viên Đức Hoàn trong vai Mị đã thể hiện chân thực những đau khổ của hai vợ chồng trước khi chạy trốn và sau đó là bảo vệ dân làng đi theo cách mạng. Nhắc tới tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”, nhà văn Tô Hoài từng chia sẻ “Tôi viết truyện ấy từ những năm đi thực tế làm báo Cứu quốc. Đó là một câu chuyện gần như có thật của một đôi vợ chồng người Mông ở Phù Yên nay là Bắc Sơn, tỉnh Sơn La.” Với cốt truyện hấp dẫn, cảm động, bộ phim tiếp tục lôi cuốn người xem bằng hình ảnh đẹp của miền Tây Bắc và phần âm nhạc xuất sắc của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Bài hát “Bài ca trên núi” qua giọng hát của nghệ sĩ Kiều Hưng cũng nhận được sự yêu thích của đông đảo người yêu nhạc. Tuy nhiên, tác phẩm chuyển thể cũng có một số hạn chế như việc khó tái hiện đầy đủ tinh thần của tác phẩm văn học trong một khung thời gian ngắn của phim. Ngoài ra một số chi tiết trong truyện ngắn cũng không được tái hiện đầy đủ trong phim.

Nhìn chung, tác phẩm chuyển thể Vợ chồng A Phủ là một công trình nghệ thuật xuất sắc, đã góp phần giới thiệu văn hóa, con người Việt Nam nói chung và người dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc nói riêng đến với khán giả trong và ngoài nước. Tác phẩm đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả và góp phần làm giàu cho kho tàng điện ảnh Việt Nam.

Trả lời Câu hỏi 2 mục 2 trang 51 Chuyên đề học tập Văn 12 Cánh diều

 Đọc bài viết “Cậu vàng – sáng tạo và chỉn chu” nhưng chưa đủ và thảo luận các yêu cầu bên dưới.

a) Tác phẩm chuyển thể mà bài báo đề cập thuộc ngành nghệ thuật nào, liên quan đến tác phẩm văn học của ai và được học ở lớp nào?

b) Bài báo nêu trên bàn luận về vấn đề gì, có những nội dung lớn nào?

c) Việc tìm hiểu một tác phẩm chuyển thể cần chú ý các yêu cầu nào? Yêu cầu nào là trọng tâm của hoạt động này?

d) Những thành công và hạn chế của tác phẩm chuyển thể Cậu vàng là gì?

e) Những nhận xét, đánh giá về ưu điểm và hạn chế của tác phẩm chuyển thể Cậu vàng của tác giả bài báo có sức thuyết phục không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

a) Tác phẩm chuyển thể mà bài báo đề cập thuộc ngành nghệ thuật điện ảnh, liên quan đến tác phẩm văn học “Lão Hạc” của Nam Cao và được học trong chương trình lớp 8

b)

 - Bài báo nêu trên bàn luận về vấn đề: chuyển thể tác phẩm văn học “Lão Hạc” của Nam Cao thành phim điện ảnh “Cậu Vàng”.

- Nội dung lớn của bài báo gồm việc phân tích sự sáng tạo và chỉn chu trong việc chuyển thể, cũng như những hạn chế của tác phẩm

c)

 - Khi tìm hiểu một tác phẩm chuyển thể, cần chú ý đến việc so sánh và đánh giá sự khác biệt giữa tác phẩm gốc và tác phẩm chuyển thể, cũng như hiểu rõ ý nghĩa và giá trị nghệ thuật của cả hai.

 - Trọng tâm của hoạt động này là việc phân tích và đánh giá sự thành công và hạn chế của tác phẩm chuyển thể.

d) Thành công và hạn chế của tác phẩm Cậu Vàng:

 - Thành công: tái hiện thành công bối cảnh xã hội làng quê Bắc Bộ xưa và giữ được tinh thần và giá trị nhân văn của nguyên tác

 - Hạn chế: tác phẩm ôm dồn quá nhiều tình tiết khiến khán giả khó nắm bắt được cốt truyện, và kỹ xảo hình ảnh và âm thanh chưa thực sự phù hợp

e) Những nhận xét, đánh giá về ưu điểm và hạn chế của tác phẩm chuyển thể Cậu Vàng của tác giả bài báo có sức thuyết phục vì tác giả đã cung cấp các lập luận cụ thể và chi tiết để hỗ trợ cho quan điểm của mình. Tuy nhiên, sức thuyết phục cũng phụ thuộc vào từng người đọc và cách họ nhìn nhận thông tin.

Trả lời Câu hỏi 1 mục 3 trang 53 Chuyên đề học tập Văn 12 Cánh diều

Từ kết quả đã tìm hiểu về một tác phẩm chuyển thể ở phần III, mục 2, bài tập 1 (trang 50), hãy giới thiệu, thuyết trình trước lớp về tác phẩm chuyển thể ấy.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần II, mục 2. Cách thức giới thiệu, thuyết trình về một tác phẩm chuyển thể để vận dụng vào giải bài tập này).

Lời giải chi tiết:

Chào mừng quý thầy cô và các bạn đến với buổi thuyết trình của em ngày hôm nay. Ngày hôm nay, em xin thuyết trình về một tác phẩm chuyển thể mang tên “Vợ chồng A Phủ”.

Trong chương trình Ngữ Văn cấp Trung học phổ thông, đã có rất nhiều tác phẩm đã được chuyển thể thành tác phẩm nghệ thuật. Một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng được chuyển thể thành phim là “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài. Tô Hoài tên khai sinh là Nguyễn Sen, sinh ra tại làng Nghĩa Đô, Từ Liêm thuộc phủ Hoài Đức (nay là phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội). Ông là một trong những cây bút tiêu biểu cho dòng văn học hiện đại Việt Nam vào thế kỉ XX. Tô Hoài đã để lại cho đời sau một khối lượng tác phẩm khổng lồ trải dài khắp các thể loại từ truyện ngắn, tiểu thuyết đến bút kí. Năm 1996, ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” là một truyện ngắn sáng tác năm 1952, in trong tập “Truyện Tây Bắc”, được tặng giải Nhất giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam 1954 – 1955. Truyện kể về cuộc đời của vợ chồng A Phủ. Mị là cô gái trẻ đẹp, nhà nghèo, sống ở Hồng Ngày. Cô bị bắt cóc về làm vợ A Sử, làm con dâu gạt nợ cho nhà Thống Lí Pá Tra. Cô phải lao động quần quật, sống không khác gì con trâu, con ngựa.

Tác phẩm chuyển thể “Vợ chồng A Phủ” thuộc ngành nghệ thuật điện ảnh, được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Tô Hoài. Bộ phim “Vợ chồng A Phủ” được sản xuất vào năm 1961 và là một trong những bộ phim tiên phong cho trào lưu làm phim chuyển thể từ tác phẩm văn học Việt Nam. Bộ phim được chính tác giả của nguyên tác, nhà văn Tô Hoài, viết kịch bản, nên nội dung rất sát với câu chuyện gốc. Dù chỉ được thực hiện dưới dạng phim trắng đen, nhưng dự án này đến hiện nay vẫn được chiếu đi chiếu lại trong các giờ học tại các trường phổ thông.

Tác phẩm chuyển thể được chuyển thể theo hình thức trung thành với nguyên tác văn học. Cả nội dung và hình thức của tác phẩm chuyển thể đều giữa nguyên tinh thần của tác phẩm văn học. Về nội dung, cả hai tác phẩm đều tái hiện cuộc sống của người dân tộc vùng thiểu số ở miền núi phía Bắc, qua đó phản ánh những khó khăn, gian khổ nhưng cũng không kém phần hạnh phúc, yêu đời của họ. Cụ thể cả hai đều kể về câu chuyện tình yêu giữa A Phủ và Mị, một cô gái xinh đẹp nhưng bị bắt cóc về làm vợ A Sử để trả nợ. Cuộc sống đầy rẫy những khó khăn gian khổ nhưng luôn đầy tình yêu và hy vọng của họ được tái hiện một cách chân thực và sinh động. Ngoài ra, ở tác phẩm chuyển thể còn có thêm một số yếu tố khác như hình ảnh, âm thanh, diễn xuất… giúp khán giả có thể cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc sống của người dân tộc. Về hình thức, cả hai tác phẩm đều được viết dưới dạng kể chuyện, với ngôn ngữ dân dã, gần gũi. Trong tác phẩm văn học, Tô Hoài đã sử dụng ngôn ngữ phong phú, đa dạng với nhiều từ ngữ, thành ngữ, tục ngữ của người dân tộc, tạo nên sự đặc sắc riêng. Trong tác phẩm chuyển thể, đạo diễn Hồng Sến cũng đã tái hiện được điều này qua lời thoại của các nhân vật, giúp khán giả cảm nhận được sự gần gũi, thân thuộc. Ngoài ra, cả hai tác phẩm đều có cấu trúc hợp lí, logic, với sự phát triển của các nhân vật và mạch truyện được diễn biến một cách chặt chẽ, lôi cuốn. Cả hai đều tạo nên một bức tranh sinh động, đầy màu sắc về cuộc sống của con người dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc. 

Tác phẩm chuyển thể đã làm tăng thêm giá trị cho tác phẩm văn học bằng cách tái hiện sinh động cuộc sống của người dân tộc qua hình ảnh, âm nhạc, diễn xuất… Trong phim, diễn viên Trần Phương trong vai A Phủ, diễn viên Đức Hoàn trong vai Mị đã thể hiện chân thực những đau khổ của hai vợ chồng trước khi chạy trốn và sau đó là bảo vệ dân làng đi theo cách mạng. Nhắc tới tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”, nhà văn Tô Hoài từng chia sẻ “Tôi viết truyện ấy từ những năm đi thực tế làm báo Cứu quốc. Đó là một câu chuyện gần như có thật của một đôi vợ chồng người Mông ở Phù Yên nay là Bắc Sơn, tỉnh Sơn La.” Với cốt truyện hấp dẫn, cảm động, bộ phim tiếp tục lôi cuốn người xem bằng hình ảnh đẹp của miền Tây Bắc và phần âm nhạc xuất sắc của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Bài hát “Bài ca trên núi” qua giọng hát của nghệ sĩ Kiều Hưng cũng nhận được sự yêu thích của đông đảo người yêu nhạc. Tuy nhiên, tác phẩm chuyển thể cũng có một số hạn chế như việc khó tái hiện đầy đủ tinh thần của tác phẩm văn học trong một khung thời gian ngắn của phim. Ngoài ra một số chi tiết trong truyện ngắn cũng không được tái hiện đầy đủ trong phim.

Nhìn chung, tác phẩm chuyển thể Vợ chồng A Phủ là một công trình nghệ thuật xuất sắc, đã góp phần giới thiệu văn hóa, con người Việt Nam nói chung và người dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc nói riêng đến với khán giả trong và ngoài nước. Tác phẩm đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả và góp phần làm giàu cho kho tàng điện ảnh Việt Nam.

Em xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe. Hy vọng rằng thông qua buổi thuyết trình này, các bạn đã hiểu rõ hơn về tác phẩm chuyển thể “Vợ chồng A Phủ” cũng như cách thức chuyển thể tác phẩm văn học thành tác phẩm nghệ thuật khác.

Trả lời Câu hỏi 2mục 3 trang 53 Chuyên đề học tập Văn 12 Cánh diều

Dựa vào nội dung bài báo “Phim đừng đốt – sáng tinh thần Đặng Thùy Trâm” để lập dàn ý bài giới thiệu, thuyết trình về tác phẩm chuyển thể được nêu trong bài báo.

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài

- Tác phẩm chuyển thể Đừng đốt được sản xuất vào năm 2009, do Đặng Minh Nhật đạo diễn và viết kịch bản.

- Phim được tạo dựng dựa trên hai quyển nhật kí nổi tiếng cùng tên của nữ bác sĩ – liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, được viết từ ngày 8 tháng 4 năm 1968 đến ngày 20 tháng 6 năm 1970 (trước khi cô hi sinh 2 ngày).

- Phim có sự tham gia diễn xuất của Minh Hương (vai Đặng Thùy Trâm), Tina Dương (vai Mai), Matthews Korchs (vai Fred lúc trẻ) và nhiều diễn viên khác.

- Phim đã giành được giải Bông Sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 năm 2009 và chiến thắng 6 hạng mục của Giải Cánh Diều vàng năm 2010.

- Bộ phim được phát hành cuối tháng 4 năm 1009 tại Việt Nam và được chiếu ở Liên hoan Phim quốc tế ASEM tại Hà Nội giữa tháng 5 năm 2009.

2. Nội dung

Mục đích tìm hiểu của nội dung bài báo “Phim đừng đốt – sáng tinh thần của Đặng Thùy Trâm:

- Để khám phá và hiểu rõ hơn về bộ phim đừng đốt – một tác phẩm chuyển thể từ nhật kí của bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Đồng thời bài báo giúp người đọc hiểu rõ hơn về quá trình chuyển thể từ nhật kí sang phim, cũng như giá trị nghệ thuật và thông điệp mà bộ phim muốn truyền tải.

- Giúp người đọc nhận được sự khác biệt giữa tác phẩm văn học và tác phẩm chuyển thể, từ đó đánh giá được sự thành công và hạn chế của tác phẩm chuyển thể.

- Bài báo còn giúp người đọc có thể cảm nhận được tình yêu mạnh mẽ và lòng yêu thương không biên giới của những người mẹ, dù là Việt hay Mỹ.

Nội dung tìm hiểu

- Tác phẩm chuyển thể thuộc ngành nghệ thuật điện ảnh, chuyển thể từ tác phẩm văn học Nhật kí Đặng Thùy Trâm.  

- Tác phẩm chuyển thể được chuyển thể theo hình thức trung thành với nguyên tác văn học. Bằng chứng cho thấy điều này là phim được tạo dựng dựa trên hai quyển nhật kí nổi tiếng cùng tên của nữ bác sĩ – liệt sĩ Đặng Thùy Trâm

- Điểm chung giữa tác phẩm văn học và tác phẩm chuyển thể là tinh thần, tình cảm trong sáng, cao đẹp của nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã tái hiện qua từng trang nhật kí, qua hồi ức của những người đồng đội và người mẹ.

- Điểm khác biệt là phim có sự tham gia diễn xuất của nhiều diễn viên và được dựng lên bằng hình ảnh và âm thanh.

- Tác phẩm chuyển thể đã làm tặng thêm giá trị cho tác phẩm văn học bằng cách tái hiện lại tinh thần và tình cảm của nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm một cách sinh động và trực quan.

- Tác phẩm chuyển thể còn đóng góp thêm việc tái hiện lại bối cảnh chiến tranh khốc liệt và cuộc sống của người dân trong thời kì đó. Tuy nhiên, hạn chế của tác phẩm chuyển thể có thể là việc không thể tái hiện lại toàn bộ nội dung của tác phẩm văn học trong thời gian giới hạn của một bộ phim.

3. Kết thúc

- Tác phẩm chuyển thể Đừng dốt là một minh chứng cho sức mạnh của nghệ thuật điện ảnh trong việc tái hiện và tôn vinh những giá trị nhân văn.

- Phim không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật xuất sắc mà còn là một bài học về tình yêu thương con người và lòng kiên cường trong cuộc chiến chống Mỹ.