Phân tích văn bản vào chùa gặp lại

I. Mở bài

Giới thiệu một số nét về tác giả, tác phẩm.

– Vào chùa gặp lại của nhà văn Minh Chuyên nói về sự hy sinh mất mát của những người quân nhân là phụ nữ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ gian khổ

– Minh Chuyên chuyên viết về những tác phẩm nói về những câu chuyện thời hậu 

II. Thân bài

– Lời văn của tác giả khi kể lại thời chiến tranh đầy đau khổ:

+ Mười năm công tác và chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, sống  trong đạn bom

+ Đồng đội của tôi hầu hết đã hy sinh và bị thương rất nặng

+ Bệnh tật, thương tật và di chứng chiến tranh đã biến họ thành những con người bất hạnh

+ Những gương mặt đã có công rất lớn trong sự nghiệp nước nhà như sư bác Đỗ Thị Vui, sư thầy Đào Thị Ngọc Hân, sư bác Nguyễn Thị Chiêm, sư thầy Vũ Thị Mừng, ni trưởng Lương Đàm Thanh, sư bác Bùi Thị My, sư bác Trương Thị Minh, …

– Lý do những nữ quân nhân quyết định đi tu:

+ Dành quá nửa thanh xuân cho đất nước, có người vì quá lứa lỡ thì, nhan sắc đã dần phai mòn theo thời gian, hay chẳng còn quan tâm tới chuyện hạnh phúc vợ chồng ông.

+ Bị nhiễm chất độc màu da cam, khi nghĩ tới cảnh tượng lấy chồng rồi khi sinh ra những đứa con dị dạng, là một người mẹ, họ sẽ đau lòng thế nào khi đứa trẻ mình mang nặng chín tháng mười ngày sẽ là một gánh nặng cho gia đình và cho xã hội.

– Cuộc sống ý nghĩa của những nữ quân nhân sau khi đi tu:

+ Vào chùa họ xuống tóc trở thành một nữ tu, họ vẫn tim đủ mọi cách để giúp đời, giúp người.

+ Họ tự nuôi sống mình, tự trồng trọt, chăn nuôi, giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh, khó khăn.

+ Cưu mang nuôi dưỡng những đứa trẻ bị bỏ rơi, tàn tật, chăm sóc những người già không nơi nương tựa. 

III. Kết bài

- Nêu cảm nghĩ của bản thân sau khi đọc xong tác phẩm, triết lý nhân văn của tác phẩm. 

Tác phẩm “Vào chùa gặp lại” của nhà văn Minh Chuyên là một câu chuyện nói về sự hy sinh mất mát đau lòng của những người nữ quân nhân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ gian khổ. Chiến tranh tàn khốc kéo đã gây tổn hại nặng nề, đau thương về người và của. Kết thúc cuộc chiến tranh ấy, ở quê hương Thái Bình của nhà văn Minh Chuyên, có một nữ quân nhân đã may mắn sống sót và trở về từ cuộc chiến, sau sự hi sinh cô gái ấy đã không xây dựng cho mình một tổ ấm nhỏ mà đã đưa ra quyết định tìm đến cửa phật, xuống tóc đi tu.

Là một nhà văn suốt một quãng đời sự nghiệp chỉ viết một đề tài hậu chiến. Với nhà văn Minh Chuyên: “Mười năm công tác và chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, sống trong đạn bom, tôi chỉ bị thương mà không chết. Trong khi đó, đồng đội của tôi hầu hết đã hy sinh và bị thương rất nặng. Tôi được hưởng cuộc sống hoà bình. Bạn bè và đồng đội tôi hầu hết không được trở về. Những người được trở về thì thương tích đầy mình. Bệnh tật, thương tật và di chứng chiến tranh đã biến họ thành những con người bất hạnh. Tôi dẫu có suốt đời viết về họ, ngợi ca hành động anh hùng của họ và bênh vực họ khỏi những nỗi oan khiên cũng không bao giờ hết, không bao giờ trả hết được ân nghĩa của đồng đội đã hết lòng vì nước, vì dân”. Canh cánh trong lòng nỗi đau mất đồng đội, từng trải qua và hiểu được sự sản khốc của chiến tranh. Để bày tỏ lòng biết ơn, sự thương nhớ đến những con người đã hi sinh bản thân, tính mạng để mang lại cuộc sống hòa bình mà mình đang được hưởng, ông đã chứng minh lời nói đó qua hành động, bằng những bài văn bút kí về đề tài hậu chiến này của mình. Chỉ riêng trong bút ký “Vào chùa gặp lại”, nhà văn đã gặp trực tiếp cựu quân nhân và điểm mặt tới hơn ba chục gương mặt đã có công rất lớn trong sự nghiệp nước nhà như sư bác Đỗ Thị Vui, sư thầy Đào Thị Ngọc Hân, sư bác Nguyễn Thị Chiêm, sư thầy Vũ Thị Mừng, ni trưởng Lương Đàm Thanh sư bác Bùi Thị My, sư bác Trương Thị Minh, sư thầy Nguyễn Thị Phương, sư thầy Phạm Thu Thủy, sư thầy Đoàn Thị Hoa,…

Mỗi người trong câu chuyện bút kí này là thành viên của một đơn vị, họ phụ trách trên những chiến trường khác nhau nhưng đều có điểm chung là những chiến sĩ anh dũng, với ý chí bất khuất kiên cường, họ mạnh mẽ chiến đấu hết mình trên chiến trường khắc nghiệt và đa số những con người ấy đều mang trong mình những dấu vết đau thương của chiến tranh để lại. Những nữ chiến sĩ anh dũng ấy đã dành quá nửa thanh xuân cho đất nước, có người vì quá lứa lỡ thì, vì nhan sắc đã dần phai mòn theo thời gian nên chẳng còn quan tâm tới chuyện hạnh phúc vợ chồng. Nhưng thực chất nguyên nhân chính là trong số đông nữ quân nhân đó đều đã từng bị nhiễm chất độc màu da cam, như bản thân của cô Thân trong câu truyện: “Nó thường xuyên làm nửa người phía dưới của Thân tê dại. Bác sĩ đã kết luận Thân không còn khả năng…”. Có lẽ phần lớn chính bởi lí do đấy mà khi nghĩ tới cảnh tượng sau này sinh ra những đứa con không lành lặn, là một người mẹ, họ sẽ đau lòng thế nào khi chính bản thân và đứa con không hoàn chỉnh của mình trở thành một gánh nặng cho gia đình và cho xã hội, nên họ đã quyết định tìm đến cửa Phật. Vào chùa họ xuống tóc trở thành một nữ tu, dù ngày ngày siêng năng kinh bổn, tu đắc đạo nhưng trong lòng họ không vì vậy mà sống cuộc đời an nhiên. Họ tự nuôi sống mình, tự trồng trọt chăn nuôi, họ vẫn tìm đủ mọi cách để giúp đời, giúp người, giúp những mảnh đời bất hạnh, khó khăn, cưu mang nuôi dưỡng những đứa bị bỏ rơi, bị trẻ tàn tật, chăm sóc những người già không nơi nương tựa, …

Trong cuốn bút ký ấy, nhà văn dành rất nhiều trang sách để nói về người mà ông đã gặp trực tiếp, đó là sư thầy Lương Thị Thân – Thích Đàm Thân – là một cô gái quê ở Thái Bình từng xinh đẹp, có học vấn tốt, từng là một sĩ quan quân y. Cô đã không biết bao lần cận kề với cái chết trên chiến trường, nhưng lần đáng sợ khiến cô không thể quên được là khi tham gia chiến đấu trong chiến dịch Hồ Chí Minh vào tháng 2 năm 1975. Trong khi cùng đoàn xe di chuyển từ Lao Bảo – Quảng Trị về dốc Chu Linh thì bất chợt gặp máy bay địch đánh phá. Đoàn xe trúng bom, bốc cháy, rơi xuống vực, bị tổn hại nặng nề. Khi đó Thân cũng đã bị bất tỉnh cùng ba vết thương trên đầu, ở đầu gối và cột sống. Cô Thân may mắn được đồng đội cứu sống, họ khiêng cô tới một trạm phẫu dã chiến, hiến máu cứu cô. Nhưng biến cố đau lòng ập tới khi những người đồng đội đó sau khi cứu cô và trở về doanh trại đã gặp pháo bầy mà hy sinh, khiến Thân cứ day dứt mà khóc thương.

Khi phục viên trở về quê, với mong muốn cầu nguyện cho vong linh hai người chiến sĩ cùng những đồng đội được yên nghỉ, cô Thân đã quyết định tìm đến cửa Phật, xuống tóc đi tu. Dù vậy, cũng đã từng có một người đàn ông tới hỏi cưới, khuyên cô về nhà nhưng cô chẳng đồng ý, năn nỉ mãi cô đành phải “nói rõ thân phận của mình, nói cái điều mà cô chưa hề thổ lộ cùng ai. Đó là do hậu quả di chứng chất độc da cam và vết thương cột sống. Nó thường xuyên làm nửa người phía dưới của Thân tê dại. Bác sĩ đã kết luận Thân không còn khả năng… Thân không thể đem lại tương lai và hạnh phúc cho Quân được. Chỉ có ở nơi hư vô cửa Phật, lỏng Thân mới bớt nỗi sầu đau.”

Là người dành cả cuộc đời để viết về hậu chiến, chỉ vì muốn khai phá những vấn đề chưa có nhiều người đụng đến mà không ít lần tác giả Minh Chuyên đã gặp nhiều phiền hà, nhưng rồi công lý, lẽ phải đã thuộc về ông. Để rồi có tác phẩm bút ký “Vào chùa gặp lại” kể lại cho người đọc câu chuyện chân thực về sự tàn khốc của chiến tranh và di chứng đau thương còn dai dẳng sau này, để những thế hệ sau này được sống trong hòa bình, hạnh phúc thấu hiểu và biết ơn cuộc sống mà những người chiến sĩ đã hi sinh để giành được này. Những tác phẩm của tác gải Minh Chuyên được nhân dân ủng hộ ông, từ đó đã tạo cho ông nguồn động lực lớn để sáng tác thêm nhiều bút ký khác. 

Tác phẩm “Vào chùa gặp lại” được trích trong cuốn bút kí của nhà văn Minh Chuyên là câu chuyện khi ông gặp gỡ một cựu quân nhân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ gian khổ, đó là sư thầy Lương Thị Thân – Thích Đàm Thân. 

Minh Chuyên là một tác giả nổi tiếng chỉ viết một đề tài hậu chiến suốt cuộc đời sự nghiệp của mình, sinh năm 1948 tại Thái Bình. Ông là một trong những nhân chứng sống sót của giai đoạn khốc liệt nhất trong cuộc kháng chiến khi đã trải qua nhiều năm làm việc tại miền Đông Nam Bộ, vùng đã chịu nhiều biến cố trong thời gian chiến tranh chống Mỹ. Trong quá trình này, ông cùng với các đồng đội đối mặt với những tình huống nguy hiểm, vào sinh ra tử, dù may mắn sống sót trở về nhưng những đồng đội của ông hầu hết đã hy sinh và bị thương rất nặng. Canh cánh trong lòng nỗi đau mất đồng đội, và để bày tỏ lòng biết ơn, sự thương nhớ đến những con người đã hi sinh bản thân, tính mạng để mang lại cuộc sống hòa bình mà mình đang được hưởng, nên ông chỉ viết những bài văn bút kí về đề tài hậu chiến.

Trong cuộc chiến này, nhiều phụ nữ cũng tham gia hành quân, biến mình thành những tiểu đội dũng cảm và tiến vào chiến trường nguy hiểm. Cuộc chiến không những đã để lại những hậu quả nặng nề, cả về người và tài sản, nhiều người đã hy sinh mà còn để lại cho những người khác sống sót những thương tật hoặc tổn thương về tinh thần kéo dài, điều này thể hiện một phần những hy sinh mất mát của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến lịch sử.

Trong câu chuyện này là trang sách của nhà văn Minh Chuyên khi gặp trực tiếp nói chuyện với sư thầy Lương Thị Thân – Thích Đàm Thân – là một cô gái quê ở Thái Bình từng xinh đẹp, có học vấn tốt, từng là một sĩ quan quân y trong cuộc chiến này. Sư Đàm Thân kể lại câu chuyện đã trải qua chiến trường đó là khi cô ở binh trạm 31 của đoàn 559 chuyển đến trung đoàn 8 sau đó được cử ra miền Bắc để học tập nhưng đã tình nguyện ở lại và tham gia vào chiến dịch mới ra. Khi tham gia vào chiến dịch, nghe tin người mà cô yêu nhất đã hi sinh làm cô hoảng loạn, đối mặt với nguy hiểm và suýt nữa đã hy sinh khi đoàn xe của cô bị trúng bom. May mắn khi đó cô đã được hai chiến sĩ tình nguyện hiến máu để cứu cô, nhưng đau lòng ngay sau đó, hai chiến sĩ đó cũng đã mất đi do vết thương nặng từ vụ nổ bom. Trải qua những biến cố trong cuộc chiến này, cô từ từ cảm hóa và sau khi trở về, cô quyết định không xây dựng gia đình mà trở thành một phật tử và sống trong một gia đình theo Phật giáo, từ bỏ cuộc sống thế tục để giúp đỡ mọi người.

Ở trong chùa, cô đã giúp mọi người tu sửa cải tạo và mở mang ngôi chùa để cống hiến đời mình cho Phật Pháp, Sư Đàm Thân vừa tu tâm vừa thực hiện những hành động giúp người khác, đồng thời bảo vệ tính chân thật và đạo đức của tôn giáo. Nhiều người đã khuyên nhưng cô đều từ chối, dù bất ngờ với sự xuất hiện đột ngột của anh Quân, người mà Đàm Thân yêu nhất, và trước đó cô đã nghĩ anh đã hy sinh. Sau khi nghe Quân kể về việc mình thoát chết và cảm xúc khi nghe tin của Thân, cô mừng vì Quân đã sống sót và đến bên cô sau những gian khó của cuộc chiến, nhưng cô vẫn từ chối tình cảm của anh và tình cảm của bản thân. Bởi vì sự tổn thương nặng nề mà cô đã phải trải qua, cùng với nỗi đau mất nhưng đồng đội nơi chiến trường, những đồng độ cũng bị thương trở về như cô. Chiến tranh đã làm cho vùng thân dưới của Thân đã bị tê liệt và không thể hoàn toàn phục hồi, cô không muốn gánh thêm khó khăn và làm khổ gia đình của Quân. Thân cảm thấy rằng chỉ khi cô tu theo đạo Phật, cô mới có thể kiểm soát và giảm bớt cảm xúc u sầu của mình. Tình huống này thể hiện sự biết ơn, tôn trọng và tình cảm yêu quý của nhân vật “tôi” đối với sư Đàm Thân, người có vai trò quan trọng trong cuộc đời “tôi”. Cuộc gặp gỡ này cũng đánh dấu sự trở lại và hồi sinh của nhân vật quan trọng trong câu chuyện.

Câu chuyện của các nhân vật trong văn bản “Vào chùa gặp lại” thể hiện sự hy sinh và tinh thần đoàn kết của nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bảo vệ Tổ quốc. Trong cuộc chiến, không phân biệt nam hay nữ, dù phải đối mặt với những khó khăn và nguy hiểm đáng sợ, đều sẵn sàng chiến đấu và hi sinh cho mục tiêu chung là bảo vệ đất nước và nhân dân. Đó là một biểu tượng của lòng yêu nước, lòng dũng cảm và quyết tâm của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến lịch sử.

Văn bản truyền đạt đến người đọc một thông điệp nhân sinh của tác giả về sự hy sinh và tinh thần đoàn kết trong thời chiến, điều này có tầm quan trọng trong cuộc sống của con người ngày nay. Câu chuyện về những người phụ nữ tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ với sự quyết tâm và lòng yêu nước cao cả, khi họ đứng lên bảo vệ đất nước và nhân dân bằng bản thân mình, tạo ra một hiện thực lịch sử đầy ý nghĩa. Trong cuộc sống hôm nay, thông điệp này vẫn rất quan trọng, giá trị của tinh thần đoàn kết và sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển và bảo vệ đất nước, có thể giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn và thách thức. Văn bản nhắc nhở chúng ta rằng lịch sử và tinh thần đoàn kết của con người có thể là nguồn cảm hứng cho sự tiến bộ và thăng tiến trong cuộc sống hàng ngày.

“Vào chùa gặp lại” là một trong những tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp viết về đề tài hậu chiến của nhà văn Minh Chuyên. Câu chuyện viết về sự hy sinh mất mát của những quân nhân nữ trong cuộc kháng chiến đấu tranh chống thực dân Mỹ xâm lược, là câu chuyện khi ông gặp gỡ trực tiếp một cựu quân nhân trong cuộc kháng chiến này, đó là sư thầy Lương Thị Thân – Thích Đàm Thân. 

Kết thúc cuộc chiến khốc liệt, nó tàn phá nặng nề, làm tổn hại về người và của, nó kéo dài tới mức hàng nghìn người phụ nữ đã được tập hợp lại hành quân tiến vào chiến trường để chiến đấu. Tập bút ký “Vào chùa gặp lại” của nhà văn điểm mặt tới hơn ba chục người và nhân vật chính trong câu chuyện này là một nữ quân nhân may mắn sống sót sau cuộc chiến, và hiện nay cô ấy đã xuống tóc đi tu – đó là sư thầy Lương Thị Thân – Thích Đàm Thân. Cả cô và họ đều là những chiến sĩ, họ khoác lên mình bộ quân phục màu xanh, đeo những chiếc bô lô to lớn, nặng nề, tham gia kháng chiến trong sự nghiệp giải phóng nước nhà với những nhiệm vụ khác nhau. Cả thanh xuân của những người phụ nữ này dùng để phục vụ tổ quốc, để cống hiến bản thân, vì hòa bình, tự do dân tộc. Bởi vậy mà khi chiến tranh qua đi, đã có không ít cô gái đã qua cái thời thanh xuân tươi đẹp nhất, chẳng còn nghĩ ngợi tới chuyện vợ chồng cho hạnh phúc riêng của mình, hoặc có những trường hợp, vì thương, vì nhớ người thương của những quân nhân nữ ấy đã bỏ mạng trên chiến trường mà họ chẳng đành bước tiếp.

Nhưng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ vết thương đau đơn do chiến tranh để lại, hậu quả này kéo dài không biết bao nhiêu năm khi mà  đã có không ít các chiến bị bị nhiễm chất độc màu da cam. Hi sinh vì đất nước những cuối cùng những nữ quân nhân này lại phải lo sợ rằng, khi kết hôn, cưới chồng rồi sinh con, con của họ sẽ gặp nguy hiểm, sẽ chẳng được lành lặn, là gánh nặng cho gia đình và xã hội. Vậy nên đa phần các cô gái khi trở về hoặc sống một mình cả phần đời còn lại, hoặc xuống tóc đi tu, làm người con của Phật. Trong đoạn trích, Minh Chuyên kể về câu chuyện của sư thầy Lương Thị Thân – một cô gái xinh đẹp, quê ở Thái Bình, là người có học vấn cao, khi tham gia chiến đấu cô từng là sĩ quan công tác trong trạm quân y, sau đó được điều sang phục trách trạm xá. Cô có một khoảng thời gian dài hoạt động cách mạng, nhưng cũng như bao người đồng đội khác, số lần cô cận kề với cái chết không thể mang ra đếm được. Sau đó khi đã phục viên, Lương Thị Thân đã trở về quê nhà, rồi tìm tới của Phật, quyết định xuống tóc đi tu. Dù vậy, cũng đã từng có một người đàn ông tới hỏi cưới, khuyên cô về nhà nhưng cô chẳng đồng ý, năn nỉ mãi cô đành phải “nói rõ thân phận của mình, nói cái điều mà cô chưa hề thổ lộ cùng ai. Đó là do hậu quả di chứng chất độc da cam và vết thương cột sống. Nó thường xuyên làm nửa người phía dưới của Thân tê dại. Bác sĩ đã kết luận Thân không còn khả năng… Thân không thể đem lại tương lai và hạnh phúc cho Quân được. Chỉ có ở nơi hư vô cửa Phật, lỏng Thân mới bớt nỗi sầu đau.” Đọc tới đây, niềm xúc động trực chờ trong tôi bỗng dâng trào. Ôi! Những nữ quân nhân, họ đã đánh đổi cả thanh xuân, tuổi trẻ và cuộc đời cho tổ quốc, họ đã vất vả rồi.

“Vào chùa gặp lại” là một trong những tác phẩm hay nhất của nhà văn Minh Chuyên được khán giả rất đón nhân. Ông đã dành cả đời mình để viết nên những tác phẩm về thời kì hậu chiến. Và chỉ bởi dám đi sâu, dám khai thác những vấn đề chưa ai động đến nên không ít lần nhà văn gặp phải nhiều phiền hà, nhưng rồi với sự kiên trì và bền bỉ của mình, ông đã được nhân dân đón nhật và ủng hộ nhiệt tình.