Soạn bài Củng cố và mở rộng trang 87 SGK Ngữ văn 12 tập 2 Kết nối tri thức

Trả lời Câu hỏi 1 trang 87 SGK Văn 12 Kết nối tri thức

Tổng hợp thông tin về văn bản đã học trong bài gợi ý sau:

Tên văn bản

Tên tác giả 

Ý chính 

Ý phụ 

Chi tiết

Quan điểm, thái độ

Phương pháp giải:

Vận dụng tri thức Ngữ văn đã học để thực hiện yêu cầu đề bài.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tổng hợp thông tin về các văn bản "Tuyên ngôn độc lập", "Nguyên tiêu", "Chiều tối", "Cảnh khuya"

Tên văn bản

Tên tác giả

Ý chính

Ý phụ

Chi tiết

Quan điểm, thái độ

Tuyên ngôn độc lập

Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Tuyên bố độc lập của Việt Nam

- Nêu lên những lý do chính đáng cho việc Việt Nam độc lập - Khẳng định quyền tự do, bình đẳng của con người - Kêu gọi nhân dân thế giới ủng hộ

- Lập luận chặt chẽ, logic - Sử dụng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu - Khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc

Thể hiện lập trường kiên định, tinh thần tự hào dân tộc, niềm tin vào tương lai tươi sáng của Việt Nam

Nguyên tiêu

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Cảm nhận vẻ đẹp đêm trăng rằm

- Hình ảnh trăng xuân rực rỡ

- Lòng yêu nước, thương dân

Miêu tả cảnh đêm trăng và buổi họp bàn việc quân của Bác với các cán bộ cách mạng được thực hiện bí mật trên sông nước ở chiến khu Việt Bắc.

Thể hiện niềm vui sướng, hân hoan trước cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và niềm tin vào tương lai dân tộc

Chiều tối

Hồ Chí Minh

Miêu tả cảnh chiều tối ở chiến khu Việt Bắc

- Bức tranh thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ

- Hình ảnh người dân lao động vất vả

- Lòng yêu nước, thương dân

Thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của Bác trong hoàn cảnh tù đày vô cùng cực khổ. Trong hoàn cảnh gian khổ đó, Bác vẫn bình thản làm thơ với những cảnh tượng thiên nhiên trước mắt vô cùng đẹp đẽ, những hình ảnh bình dị của cuộc sống mà trong thơ Bác lại nên thơ đến lạ.

Thể hiện niềm yêu thiên nhiên, sự đồng cảm với người dân lao động và tinh thần lạc quan, tin tưởng vào tương lai

Cảnh khuya

Hồ Chí Minh

Cảm nhận về cảnh đêm khuya trong chiến khu Việt Bắc

- Bức tranh thiên nhiên thơ mộng, trữ tình

- Tâm hồn thi sĩ thanh cao, gắn bó với thiên nhiên

- Lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường

Bài thơ miêu tả cảnh trăng sáng ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ

Thể hiện tình yêu thiên nhiên, tinh thần lạc quan, niềm tin vào chiến thắng và lòng yêu nước sâu sắc

Tên văn bản

Tên tác giả

Ý chính

Ý phụ

Chi tiết

Quan điểm, thái độ

Pa - ra - na

Cờ -lốt Lê - vi Xtơ-rốt

Tác phẩm phản ánh cuộc sống khắc nghiệt, bất ổn của cư dân ở vùng đất hoang vu Parana, song đồng thời cũng thể hiện lòng tin vào khả năng tiềm ẩn và khao khát tự do của con người.

Hình ảnh về cuộc sống cay đắng của người dân ở vùng Parana: chịu đói, khát, đối diện với bệnh tật và sự khai trừ. Sự mong muốn mãnh liệt của họ về một cuộc sống bền vững hơn, đầy đủ hơn. Sức mạnh tiềm ẩn và tinh thần đoàn kết của con người trong cuộc đấu tranh chống lại thiên tai và bất công xã hội.

Hình ảnh miêu tả thiên nhiên hoang vu, khắc nghiệt

Tác giả tỏ lòng đồng cảm với những dân cư sống tại vùng đất Parana, chỉ trích sự bất công xã hội và ca ngợi sức mạnh tiềm ẩn của con người.

Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục

Nguyễn Nam

Giới thiệu về Đông Kinh Nghĩa Thục, một ngôi trường tiên phong đánh dấu sự xuất hiện của phong trào giáo dục khai phóng ở Việt Nam vào đầu thế kỷ XX.

Mục đích và nguyên tắc hình thành Đông Kinh Nghĩa Thục, cùng với nội dung giáo dục và phương pháp giảng dạy của trường, đồng thời nhấn mạnh những đóng góp quan trọng của nó đối với hệ thống giáo dục của Việt Nam.

Đông Kinh Nghĩa Thục ra đời do sự tiên phong của các nhà nho tiến bộ. Trường nổi tiếng với các hoạt động giáo dục tiến bộ như khuyến khích tư duy sáng tạo và đào tạo nhân tài. Tuy nhiên, với tinh thần tự chủ và cách mạng, trường đã bị thực dân Pháp đóng cửa.   

Bài viết tôn vinh những cống hiến của Đông Kinh Nghĩa Thục cho giáo dục Việt Nam và nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục khai phóng trong sự đổi mới của đất nước.

Đời muối

Mác Kơ-len-xki    

Hành trình của muối trong lịch sử của loài người.

Vai trò, lịch sử khai thác và sự ảnh hưởng của muối.

Những nguyên liệu lương thực trong đời sống con người; Phản ánh những câu chuyện về việc theo đuổi tiền tài và vật chất,...

Nhấn mạnh tầm quan trọng của muối trong đời sống con người; phản ánh sâu sắc khao khát tình yêu và làm giàu. Giá trị thực sự nằm ở những gì con người coi là quý giá.

Trả lời Câu hỏi 2 trang 87 SGK Văn 12 Kết nối tri thức

Tìm đọc các văn bản khác trong hai cuốn sách Nhiệt đới buồn của Cờ - lốt – Lê – vi – Xtơ- rốt và Đời muối: Lịch sử thế giới của Mác – Kơ-len-xki. Tóm tắt các thông tin mà bạn đã đọc.

Phương pháp giải:

Vận dụng tri thức Ngữ văn đã học để thực hiện yêu cầu đề bài.

Lời giải chi tiết:

- Nhiệt đới buồn của Cờ-lốt Lê vi-Xtơ-rốt:

+ "Buồn ơi, chào mi!": Phân tích tâm trạng sầu não của con người khi sống ở các vùng nhiệt đới.

- Đời muối: Lịch sử thế giới của Mác Kơ-len-xki:

+ "Con đường muối": Miêu tả con đường giao thương muối ở châu Âu thời Trung cổ.

Trả lời Câu hỏi 3 trang 87 SGK Văn 12 Kết nối tri thức

Nêu một số trường hợp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ mà bạn biết. Bạn rút được kinh nghiệm gì từ những trường hợp đó.

Phương pháp giải:

Dựa vào kinh nghiệm của bản thân

Lời giải chi tiết:

 Cách 1

Một số trường hợp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ phổ biến:

- Lạm dụng thương hiệu:

+ Sử dụng thương hiệu giả mạo, nhái thương hiệu nổi tiếng để đánh lừa người tiêu dùng.

+ Sử dụng trái phép tên thương mại, logo, khẩu hiệu của doanh nghiệp khác.

- Sao chép tác phẩm:

+ Sao chép trái phép tác phẩm văn học, nghệ thuật, âm nhạc, phim ảnh mà không xin phép tác giả hoặc chủ sở hữu quyền.

+ Phát tán tác phẩm đã được bảo hộ bản quyền mà không có giấy phép hợp lệ.

- Vi phạm quyền sáng chế:

+ Sản xuất, sử dụng hoặc bán sản phẩm giả mạo, nhái sản phẩm được bảo hộ sáng chế.

+ Khai thác trái phép thông tin kỹ thuật được bảo hộ bí mật.

- Kinh nghiệm rút ra:

+ Tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của người khác.

+ Sử dụng các sản phẩm, dịch vụ có nguồn gốc rõ ràng, chính hãng.

+ Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của quyền sở hữu trí tuệ.

- Một số trường hợp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ:

+ Làm nhái thương hiệu: Các thương hiệu trang sức, mỹ phẩm thường bị làm nhái lại

+ Sử dụng trái phép bản quyền: Sao chép nhạc, sử dụng nhạc mà chưa có sự cho phép của chính chủ

- Rút kinh nghiệm:

+ Cần phải tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ

+ Tuân thủ pháp luật

+ Sử dụng hợp pháp các sản phẩm

Trả lời Câu hỏi 4 trang 87 SGK Văn 12 Kết nối tri thức

Lập dàn ý cho một bức thư dự kiến viết nhằm một trong những mục đích sau: 

- Kiến nghị gửi cho hiệu trưởng về tình trạng lãng phí 

- Kiến nghị gửi cho lãnh đạo địa phương về kế hoạch phát triển cây xanh ở nơi bạn sinh sống. 

- Trao đổi với một người có ảnh hưởng trong xã hội về vấn đề khởi nghiệp trong giới trẻ  

Phương pháp giải:

Vận dụng tri thức Ngữ văn và khả năng viết để thực hiện yêu cầu của đề bài.

Lời giải chi tiết:

Mục đích: Kiến nghị gửi cho lãnh đạo địa phương về kế hoạch phát triển cây xanh ở nơi bạn sinh sống. 

*Dàn ý:

1. Mở đầu

- Giới thiệu ngắn gọn bản thân

- Nêu mục đích của thư: Kiến nghị về việc cây xanh đang bị chặt phá 

2. Thân bài 

- Mô tả mức độ của vấn đề chặt phá

+ Cung cấp các ví dụ cụ thể về sự chặt phá mà bạn đã quan sát thấy

+ Định lượng vấn đề nếu có thể

+ Nhấn mạnh tác động tiêu cực của vấn đề chặt phá, chẳng hạn như ô nhiễm môi trường, nguy cơ sức khỏe, vấn đề tiếng ồn,...

- Đề xuất giải pháp cho vấn đề chặt phá cây

+ Gợi ý các biện pháp cụ thể mà lãnh đạo có thể thực hiện để giảm thiểu vấn đề chặt phá, chẳng hạn như đẩy mạnh thanh tra kiểm tra, nâng cao ý thức người dân bằng cách tuyên truyền, mạnh tay xử phạt,...

+ Nhấn mạnh tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp đề xuất

+ Bày tỏ sự sẵn sàng hợp tác với ban lãnh đạo 

- Lặp lại tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề 

- Bày tỏ niềm tin rằng ban lãnh đạo có thể tạo ra sự khác biệt tích cực bằng cách thực hiện các giải pháp đề xuất

- Cảm ơn ban lãnh đạo đã dành thời gian và xem xét

- Mẹo bổ sung:

+ Sử dụng giọng điệu tôn trọng và chuyên nghiệp trong suốt bức thư

+ Giữ cho bức thư ngắn gọn và tập trung vào vấn đề chính

+ Kiểm tra kỹ lưỡng trước khi gửi thư

Trả lời Câu hỏi 5 trang 87 SGK Văn 12 Kết nối tri thức

Tổ chức cuộc tranh biện trong nhóm hoặc trong lớp về một trong các chủ đề gợi ý sau: 

- Có nên phát triển du lịch ở những khu vực bảo tồn thiên nhiên hoang dã 

- Học đại học có phải là con đường duy nhất sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông? 

- Có nên thay thế các vật liệu tự nhiên bằng các vật liệu nhân tạo?

Phương pháp giải:

Vận dụng tri thức Ngữ văn và khả năng viết để thực hiện yêu cầu của đề bài.

Lời giải chi tiết:

- Chủ đề: Học đại học có phải là con đường duy nhất sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông? 

*Dàn ý:

1. Mở đầu

- Giới thiệu ngắn gọn chủ đề tranh biện: Học đại học có phải là con đường duy nhất sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông?

- Nêu định dạng của cuộc tranh biện: hai đội sẽ tranh luận ủng hộ và phản đối chủ đề

- Tuyên bố mở đầu

+ Đội khẳng định: Trình bày các lập luận chính ủng hộ quan điểm: Đại học là con đường duy nhất

+ Đội phủ định: Trình bày các lập luận chính chống lại quan điểm: Đại học không phải là con đường duy nhất

2. Thân bài

- Đội khẳng định: Giải quyết các phản biện của đội phủ định, cung cấp bằng chứng và ví dụ để hỗ trợ các tuyên bố của họ

- Đội phủ định: Giải quyết các phản biện của đội khẳng định, cung cấp bằng chứng và ví dụ để hỗ trợ các tuyên bố của họ

- Tuyên bố kết thúc

+ Đội khẳng định: Tóm tắt các điểm chính của họ và lặp lại sự ủng hộ của họ đối với chủ đề

+ Đội phủ định: Tóm tắt các điểm chính của họ và lặp lại sự phản đối của họ đối với chủ đề

- Hỏi đáp khán giả

+ Cho phép khán giả đặt câu hỏi cho cả hai đội

+ Khuyến khích các thí sinh tranh biện tham gia với khán giả và đưa ra câu trả lời chu đáo

- Mẹo bổ sung:

+ Nghiên cứu kỹ chủ đề và thu thập bằng chứng liên quan để hỗ trợ lập luận của bạn

+ Luyện tập bài phát biểu tranh biện của bạn trước để đảm bảo trôi chảy và rõ ràng

+ Tôn trọng đội đối thủ và lập luận của họ

+ Lắng nghe cẩn thận các câu hỏi của khán giả và đưa ra câu trả lời có cấu trúc tốt