Soạn bài Ôn tập Học kì 1 trang 26 SGK Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức với cuộc sống siêu ngắn

Câu 1 (trang 131 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Nhớ lại kiến thức về các văn bản đã nêu trong đề bài.

Lời giải chi tiết:

Văn bản "Dế Mèn phiêu lưu ký" của Tô Hoài có đặc điểm nổi bật là cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, miêu tả loài vật sinh động, đặc sắc. Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ nhưng tính nết kiêu căng, xốc nổi nên đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt. Dế Mèn hối hận và rút ra được bài học đường đời cho mình.

Truyện ngắn "Gõ cửa trái tim" của Tạ Duy Anh kể về tình cảm trong sáng, hồn nhiên và tấm lòng nhân hậu của người em gái đã giúp người anh nhận ra hạn chế ở chính mình.

Truyện cổ tích "Cô bé bán diêm" của An-đéc-xen gợi ra những số phận bất hạnh trong cuộc sống và truyền cho người đọc lòng thương cảm sâu sắc đối với em bé bất hạnh.

Bút ký "Cây tre trăm đốt" của Thép Mới chọn lọc nhiều chi tiết hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng, Cây tre là người bạn thân thiết của người nông dân, đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam giàu cảm xúc và nhịp điệu.

Bút ký "Những con chim ở đảo Cô Tô" của Nguyễn Tuân có ngôn ngữ điêu luyện, miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh. Vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp.

Câu 2 (trang 131 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Xem lại ở phần viết trong mỗi bài để trả lời câu này.

Lời giải chi tiết:

a. Yêu cầu đối với mỗi kiểu bài:

Kể lại một trải nghiệm của bản thân: Được kể từ ngôi thứ nhất, giới thiệu trải nghiệm đáng nhớ và tập trung vào sự việc đã xảy ra, cũng như cảm xúc về trải nghiệm đó.

Phân tích một bài thơ: Giới thiệu nhan đề và tác giả, thể hiện cảm xúc chung về bài thơ và đánh giá ý nghĩa của nó trong việc thể hiện tình cảm của tác giả.

Tập làm thơ lục bát: Các dòng thơ được sắp xếp thành từng cặp (6-8), vần điệu được tuân thủ, thường ngắt nhịp 2/2/4/4.

Tả cảnh sinh hoạt: Giới thiệu cảnh sinh hoạt, tả bao quát quang cảnh và các hoạt động cụ thể của con người bằng từ ngữ phù hợp, đồng thời nêu cảm nghĩ về cảnh sinh hoạt đó.

b. Nếu được lựa chọn, em sẽ viết về đề tài tả cảnh sinh hoạt trong gia đình em. 

Câu 3 (trang 131 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Xem lại phần nói và nghe ở 5 bài đã học trong kì 1 và trả lời câu này.

Lời giải chi tiết:

Bài tập liên quan đến đọc và viết, tập trung vào các chủ đề tình cảm gia đình, yêu thương, quê hương và xứ sở.

Phần đọc cung cấp bài học về các chủ đề này, trong khi phần viết yêu cầu kể lại trải nghiệm cá nhân hoặc trình bày suy nghĩ, cảm xúc.

Cụ thể:

- Kể lại trải nghiệm về tình cảm gia đình và những bài học rút ra.

- Viết bài văn kể lại trải nghiệm về tình yêu thương và chia sẻ.

- Trình bày suy nghĩ về tình cảm con người đối với quê hương.

- Tập làm thơ lục bát và viết cảm xúc về thơ lục bát.

- Tả cảnh nơi sống hoặc những vùng đất đã từng đến.

Biện pháp tu từ

Câu 4 (trang 131 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em giở lại phần Tiếng Việt của từng bài và làm theo mẫu.

Lời giải chi tiết:

Từ phức: là từ có hai tiếng trở lên.

Từ ghép: học sinh, nhà trường, bản ghế. Những từ phức được tạo nên bằng cách ghép các tiếng, giữa các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.

Từ láy: lung linh, long lanh, mênh mông. Những từ phức mà các tiếng chỉ có quan hệ với nhau về âm (âm đầu, vần hoặc lặp lại cả âm) được gọi là từ láy.

So sánh: là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Điệp từ: là một biện pháp tu từ trong văn học chỉ việc lặp đi, lặp lại một từ hoặc một cụm từ, nhằm nhấn mạnh, khẳng định, liệt kê,... để làm nổi bật vấn đề.

Ân dụ: biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó, nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm.

Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời nói của một nhân vật hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

Đại từ: là các từ ngữ được dùng để xưng hô hoặc thay thế các danh từ, động từ, tính từ hoặc cụm từ trong câu, với mục đích tránh lặp lại.

Cụm danh từ: là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

Cụm động từ: là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

Cụm tính từ: là loại tổ hợp từ do tính từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

Từ đồng âm: là loại từ có cách phát âm, cấu tạo âm thanh giống nhau, hoặc trùng nhau về hình thức viết, nói, đọc nhưng ý nghĩa lại hoàn toàn khác nhau.

Từ đa nghĩa: là những từ có một số nghĩa biểu thị những đặc điểm, thuộc tính khác nhau của một đối tượng hoặc biểu thị những đối tượng khác nhau của thực tại.

Hoán dụ: là cách gọi tên sự vật, hiện tượng khái niệm này bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có nét tương cận với nó nhằm làm tăng sức gợi.

Dấu ngoặc kép: thường được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Câu 5 (trang 131 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Luyện tập, củng cố kĩ năng nghe, nói, đọc, viết theo hướng dẫn của giáo viên.

Phương pháp giải:

Các em luyện tập trên lớp theo sự hướng dẫn của thầy, cô giáo.

Lời giải chi tiết:

Các em luyện tập trên lớp theo sự hướng dẫn của thầy, cô giáo.