Tốt-tô-chan và câu chuyện về một nền giáo dục trong mơ

"Tốt-tô-chan bên cửa sổ" mang trong mình một thông điệp tích cực về giáo dục, một phương pháp dạy học xuất phát từ tấm lòng chân thành và sự tự nhiên.

Tốt-tô-chan là một đứa trẻ hiếu động, rất đáng yêu và ngây thơ nhất trên đời. Bởi lẽ đó dù mới 6 tuổi em đã bị đã bị thôi học ở trường tiểu học vì em quá năng động và lạ lùng so với các bạn.

Mẹ của Tốt-tô-chan xin cho em vào học tại Tomoe Gakuen (trường Tomoe) của thầy hiệu trưởng Kobayashi Sosaku. Một ngôi trường có lớp học là những toa tàu cũ, cả trường chỉ có năm mươi học sinh, ai cũng đặc biệt như Tốt-tô-chan, thậm chí có cả những em bị khuyết tật.

Lạ lùng thay mặc dù có những trở ngại và khác biệt tính cách, nhưng các học sinh ở Tomoe đều hoà hợp với nhau như anh em. Thầy hiệu trưởng Kobayashi tôn trọng đứa trẻ của mình, luôn để chúng tự do phát huy cá tính, khả năng bẩm sinh. Ở Tomoe không có thời khoá biểu nhất định, học sinh thích học môn gì nhất thì cứ tự học môn đó trước và những môn không thích thì học sau cùng.

Các thầy cô sẽ làm nhiệm vụ hướng dẫn các em khi cần và cho bài tập. Nhà trường còn tổ chức cắm trại, đi du lịch cho các em được mở mang tầm mắt, gần gũi với thiên nhiên. Nhờ sự giáo dục phi thường ấy, học sinh ở trường Tomoe đều trở thành những cá nhân xuất sắc, thành đạt trong xã hội.

Tốt-tô-chan bên cửa sổ là cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ trẻ em trên toàn thế giới suốt ba mươi năm nay, đồng thời đây cũng chính là tự truyện về tuổi thơ của tác giả Kuroyanagi Tetsuko.

Trong bối cảnh nước Nhật còn đang oằn mình chịu đựng những vết thương do chiến tranh, cuốn sách vẽ nên một mô hình giáo dục hoàn hảo như trong mơ. Điều ngay cả xã hội hiện đại vẫn đang loay hoay tìm cách theo đuổi.

Có thể ví tác giả Kuroyanagi Tetsuko như một Nguyễn Nhật Ánh của Nhật Bản vậy. Cách bà sử dụng câu từ đều rất tự nhiên và trong sáng. Mỗi chương sách là một câu chuyện nhỏ, giàu ngữ nghĩa, có thể đưa độc giả cảm nhận được không khí học tập thời điểm ấy.

Tác giả vẽ ra một cơn nắng dìu dịu của trời hè Nhật Bản, mường tượng ra những tiếng đập cánh rất nhỏ của đàn bướm đang tha thẩn bay dọc ven những con đường đất đá.

Tốt-tô-chan bên cửa sổ là những dòng suy nghĩ buồn man mác về thuở ấu thơ, là nỗi tiếc nuối cho một nền giáo dục Tomoe tuyệt vời đã qua, và cũng đơn giản chỉ là để thể hiện sự ghẻ lạnh của mọi người đối với một cô bé hiếu động, nghịch ngợm.

Bên cửa sổ là một cách chơi chữ ẩn dụ về những định kiến mà xã hội áp lên một đứa trẻ chỉ mới sáu tuổi. Cô nhóc luôn bị xa lánh, cảm giác lưng chừng bên rìa, rất có thể bị bay ra ngoài nếu không được ai đỡ.

Trẻ em như tờ giấy trắng, đúng ra những điều ngây thơ, thật thà nhất đó phải được lưu giữ lại mới phải. Còn người lớn thì vẫn cứ mải mê, muốn uốn nắn mọi thứ theo ý mình.

“Chẳng có gì tuyệt diệu hơn là để các em thỏa sức chơi đùa và được tự do thổ lộ những tâm tư tình cảm hồn nhiên, ngộ nghĩnh của mình. Đừng bao giờ ngăn cản chúng nhé! Bởi trong mỗi chúng ta đã từng có một thời như thế cơ mà!”

Cách giáo dục của thầy Kobayashi là một giấc mơ, nhưng đáng tiếc giấc mơ Tomoe đã không thành hiện thực bởi khói lửa chiến tranh vùi lấp. Những gì mà thầy Kobayashi để lại là một người đi tiên phong trong công cuộc cách mạng giáo dục bằng tình yêu và sự chân thành.

Người lớn nên biết lắng nghe ý kiến của trẻ con, và tới thời điểm này điều đó vẫn là một khái niệm hoang đường, chủ trương giáo dục cưỡng chế đang ngày càng lộ ra những yếu điểm khó tránh.

Sau hơn 30 năm giấc mơ Tomoe vẫn bất diệt, làm sao có thể tìm lại được một hiệu trưởng như thầy Kobayashi? Một người có thể ngồi bốn tiếng đồng hồ để nghe Tốt-tô-chan kể chuyện, lắng nghe những lời đơn giản nhất dù đó chỉ như những tiếng thầm thì.

Ông luôn đánh giá mỗi đứa trẻ theo góc độ riêng, với những ưu - nhược điểm rõ ràng, cụ thể nhất. Dù có theo đuổi quy ước nào đi chăng nữa, trái tim vẫn cần phải làm những điều yêu thích, được tự do sống với đam mê. Tất cả những lý do trên đủ khiến thầy Kobayashi trở nên vĩ đại hơn bao giờ hết.

Cuốn sách gợi mở về những góc nhìn vô tư, bình dị nhất của tuổi thơ. Khi các em được thoải mái chơi đùa học tập không bị áp lực dưới mọi sự kìm kẹp nào. Tốt-tô-chan đã nhắc nhở hàng triệu người Nhật Bản về một nền giáo dục mà trẻ con hằng mong ước, nhưng đáng tiếc giấc mơ chỉ mãi là giấc mơ.

Nguồn: Sưu tầm

"Totto-chan bên cửa sổ" là cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ trẻ em trên toàn thế giới suốt 40 năm nay, đồng thời là tự truyện về tuổi thơ của chính tác giả.

Totto-chan bên cửa sổ do nhà văn Nhật Bản Kuroyanagi Tetsuko sáng tác vào năm 1981.

Cuốn sách kể về cô bé Totto-chan sinh ra trong một gia đình hạnh phúc, có cha là nghệ sĩ vĩ cầm, mẹ là vận động viên bóng rổ. 6 tuổi, Totto-chan đã bị đuổi học chỉ vì tính cách lạ lùng và hiếu động.

Trong giờ học, cô bé đã gọi cả gánh hàng rong vào lớp biểu diễn, thậm chí còn đứng ở cửa sổ gọi và nói chuyện với mấy chú chim khiến các bạn xung quanh không thể học. Giáo viên đã kết luận cô bé "thật là phiền phức lắm".

Thế nhưng mọi chuyện đã thay đổi kể từ khi Totto-chan chuyển đến ngôi trường mới Tomoe. Đấy là một ngôi trường "kỳ lạ", lớp học ở trong toa xe điện cũ, học sinh được thỏa thích thay đổi chỗ ngồi mỗi ngày, muốn học môn nào trước cũng được. Chẳng những thế, khi đã học hết bài, các bạn còn được cô giáo cho đi dạo.

Ở Tomoe, học sinh sẽ được phát triển tự nhiên vì "ước mơ của các em lớn hơn mơ ước của các thầy cô".

Ở Tomoe, cá sẽ được học bơi, chim sẽ được tung cánh trên bầu trời, chẳng ai ép buộc một con cá học leo cây để rồi trách chúng vô dụng cả!

Ở Tomoe, các em được lắng nghe, được thấu hiểu, bằng những phương pháp thú vị, qua các bậc nhà giáo tuyệt vời… Thầy Kobayashi đã nói với Totto-chan, cô nhóc từng bị "đuổi học", từng bị đánh giá là "hư hỏng, phá phách" rằng: "Em thật là một cô bé ngoan".

Chính nhờ Tomoe và thầy Kobayashi mà các học sinh dưới mái trường ấy đều trở thành người tốt và thành công trong xã hội.

Totto-chan bên cửa sổ đã trở thành tác phẩm kinh điển dành cho cả thiếu nhi lẫn người lớn. Những quan điểm và tư tưởng tiến bộ về giá trị giáo dục của cuốn sách vẫn mang tính thời sự cho đến ngày nay.

Sau khi xuất bản lần đầu vào năm 1981, cuốn sách đã gây được tiếng vang lớn không chỉ ở Nhật Bản mà còn trên toàn thế giới. Tính đến năm 2001, tổng số sách bán ra ở Nhật đã lên đến 9,3 triệu bản, trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất trong lịch sử ngành xuất bản nước này.

Totto-chan bên cửa sổ được dịch ra 33 thứ tiếng khác nhau. Khi bản tiếng Anh của tác phẩm được xuất bản tại Mỹ, tờ New York Times đã đăng liền hai bài giới thiệu trọn trang, một "vinh dự" hầu như không tác phẩm nào có được.

 "Totto-chan bên cửa sổ" - quyển sách thiếu nhi bán chạy nhất Nhật Bản được viết bởi tác giả Kuroyanagi Tetsuko. Được biết, bà là một diễn viên, ngôi sao truyền hình kiêm vận động viên Nhật Bản nổi tiếng. Ngoài ra bà còn đảm nhiệm vai trò cố vấn của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên và Đại sứ thiện chí cho UNICEF.

Cuốn sách gồm 207 trang, được nhà xuất bản Thười đại ấn hành năm 2018. Đây chính là cuốn tự truyện của tác giả Tetsuko Kuroyanagi. Tôt-Tô-Chan là tên gọi thân mật của bà khi còn nhỏ. Mới sáu tuổi, Tốt-Tô-Chan đã bị thôi học ở trường Tiểu học vì em quá năng động và lạ lùng so với các bạn. Mẹ của Tôt-Tô-Chan biết ngôi trường bình thường không thể hiểu được con gái, bà liền xin cho em vào học tại Tomoe Gakuen (Trường Tomoe) của thầy hiệu trưởng Kobayashi Sosaku. 

Trường Tomoe có lớp học là những toa tàu cũ, cả trường chỉ có năm mươi học sinh, ai cũng đặc biệt như Tôt - Tô - Chan, thậm chí có cả những em bị khuyết tật. Nhưng vượt qua những trở ngại và khác biệt tính cách, các học sinh ở Tomoe đều hoà hợp với nhau như anh em. Thầy hiệu trưởng Kobayashi tôn trọng học sinh của mình, luôn để chúng tự do phát huy cá tính, khả năng bẩm sinh. Ở Tomoe không có thời khoá biểu nhất định, học sinh thích học môn gì nhất thì cứ tự học môn đó trước và những môn không thích thì học sau cùng. Các thầy cô chỉ làm nhiệm vụ hướng dẫn các em khi cần và cho bài tập. Nhà trường còn tổ chức cắm trại, đi du lịch cho các em được mở mang tầm mắt, gần gũi với thiên nhiên.

Nhờ sự giáo dục của thầy hiệu trưởng Kobayashi, học sinh Tomoe đều trở thành những người tốt và thành đạt trong xã hội. Mặc dù trường Tomoe chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi rồi bị bom đạn của thế chiến thứ hai phá sập, toàn bộ học sinh luôn luôn khắc ghi ngôi trường trong ký ức của họ, đặc biệt là Tôt - Tô - Chan. Cô bé vẫn nhớ mãi lời thầy Kobayashi nói: "Em thật là một cô bé ngoan". "Nếu không học ở Tomoe..." - tác giả viết - "nếu không được gặp thầy Kobayashi, có lẽ tôi đã là một người mang đầy mặc cảm tự ti với cái mác ‘đứa bé hư’ mà mọi người gán cho". 

Chắc hẳn có những độc giả sẽ có chút thắc mắc khi đọc tên tác phẩm này. Tại sao lại là Cô bé ngồi bên cửa sổ mà không phải là cái tên nào khác? Nhan đề này có điều gì đặc biệt hay sao? Đúng như vậy, theo tác giả, bà có ý định chọn nhan đề tiếng Nhật này từ một thành ngữ phổ biến nhiều năm nay đề cập đến những con người ở bên lề cửa sổ, có nghĩa là người ta đang ở trên mép cửa hay sắp bị đẩy ra ngoài giá lạnh. Đồng thời, cũng chính là tâm trạng của Totto-chan trong những ngày em ở lại ngôi trường cũ, trước khi em chính thức bị đuổi khỏi trường khi vừa mới bước chân vào lớp một.

Không chỉ là sự bắt đầu cho những câu chuyện về Totto-chan, nhan đề còn muốn truyền tải tới bạn đọc một ý nghĩa sâu xa: Kết thúc ấy chỉ là kết thúc của Totto-chan tại ngôi trường cũ thôi, kết thúc sẽ mở ra một cánh cửa mới cho cô bé, một chiếc cửa sổ của hạnh phúc – trường tiểu học Tomoe.

Tại ngôi trường Tomoe sử dụng phương pháp giáo dục trẻ em rất mới mẻ, đầy tình yêu thương và trân trọng bọn trẻ, mỗi ngày đến trường với các em đều là một ngày vui và được học hỏi nhiều thứ: sự cảm thông, tình yêu thương đối với con người, động vật, trách nhiệm với bản thân với người khác…cho đến sau này dù có người không có điều kiện tiếp tục học nữa thì họ cũng rất tự tin về bản thân và thành công theo một cách nào đó.

"Totto-chan bên cửa sổ" chứa đựng rất nhiều thông điệp về việc giáo dục trẻ nhỏ, đó đơn giản chỉ là yêu thương chúng, để chúng tự do phát triển cá tính của mình, song hành cùng các em và sống hạnh phúc mỗi ngày.