Chuyển văn bản Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn thành một văn bản tự sự

- Thưa ngài! Ngài có thư ạ!

Chàng thanh niên da đỏ có mái tóc xoăn và đôi mắt sáng; kính cẩn đưa cho thủ lĩnh của mình một bức thư.

Thủ lĩnh Xi-át-tơn hỏi:

- Thư của ai vậy?

- Thưa ngài, của tổng thống Mĩ Phreng-klin pi-ơ-xơ ạ! Chàng thanh niên đáp

- Hừ, đồ tham vọng bỉ ổi! Làm sao ta có thể bán đất đai của tổ tiên cho chúng được!

Thủ lĩnh Xi-át-tơn rít lên. Dường như bao nhiêu nỗi bực bội, căm uất trong lòng ông tích tụ lại nay mới có dịp bùng lên. Ông giậm chân, giậm tay, đập bàn đập ghế như thể tổng thống Mĩ Phreng-klin pi-ơ-xơ đang ở trước mặt ông.

- Thưa ngài, ngài có trả lời thư không ạ?

Chàng thanh niên rụt rè hỏi:

- Ta sẽ viết thư trả lời hắn. Ta phải dạy cho hắn một bài học.

Rồi thủ lĩnh bảo chàng thanh niên:

- Đem giấy bút lại đây cho ta!

Viết gì nhĩ? Thủ lĩnh tự hỏi mình. Trong óc ông hiện lên hình ảnh nhiều năm về trước. Lúc bấy giờ, ông còn là một chàng trai. Cả bộ lạc của ông đang sống yên bình giữa thiên nhiên tươi đẹp và thoáng đãng. Những buổi ban mai, chàng thanh niên Xi-át-tơn say mê ngắm những hạt sương long lanh đọng trên lá cây, ngọn cỏ. Những đêm trăng sáng, Xi-át-tơn cùng bạn bè ca hát, nhảy múa trên đất mẹ.

Kí ức sống lại, và thủ lĩnh Xi-át-tơn đặt bút viết những dòng đầu tiên trong bức thư trả lời tổng thống Mĩ:

...Đôi oái đồng bào tôi, mỗi tấc đất là thiêng liêng, mỗi lá thông óng ánh, mỗi bờ cát, mỗi hạt sương long lanh trong những cánh rừng rậm rạp, mỗi bãi đất hoang và tiếng thì thầm của côn trùng là những điều thiêng liêng trong kí ức...

Thủ lĩnh Xi-át-tơn không thể hiểu nổi tại sao người da trắng khi chết đi lại mong được lên thiên đàng, dạo chơi giữa các vì sao và quên đi đất nước họ sinh ra. Còn người da đỏ của ông lại mong trở về đất mẹ.

Ông viết tiếp:

...Còn chúng tôi, chúng tôi chẳng thể quên được mảnh đất tươi đẹp này. Bởi lẽ mảnh đất này là bà mẹ của người da đỏ. Chúng tôi là một phần của mẹ và mẹ cũng là một phần của chúng tôi. Những bông hoa ngát hương là người chị, người em của chúng tôi. Những mỏm đá, những vũng nước trên đồng cỏ, hơi ấm của chú ngựa con và của con người, tất cả đều cùng chung một gia đình...

Trong kí ức của thủ lĩnh Xi-át tơn lại hiện về cái ngày mà người da trắng xuất hiện. Họ lăm lăm những cái ống dài khạc ra lửa (Hồi đó người da đỏ chưa biết đó là súng). Họ rượt theo đồng bào của ông đến tận con sông lớn đầu nguồn. Hàng ngàn người đã ngã xuống trước những cái ống quái ác khạc lửa. Máu họ nhuộm đỏ dòng sông: Nỗi căm hận trong ông trào lên ngọn bút:

Dòng nước óng ánh, êm ả trôi dưới những dòng sông, con suối đâu chỉ là những giọt nước, mà còn là máu của tổ tiên chúng tôi.

Thủ lĩnh Xi-át tơn còn nhớ rất rõ, sau khi đã xua đuổi những bộ tộc da đỏ vào tận rừng sâu, chiếm được đất đai của họ, bọn da trắng thi nhau khai thác đất đai làm giàu. Những đồn điền mọc lên. Rồi những thành phố mọc lên. Rồi những nhà máy mọc lên. Khói của các ống khói đen nhả ra vấy bẩn cả bầu trời. Rồi bụi bặm từ các nhà máy xi măng, những công trường... tưởng như ngạt thở!

Không thể để chúng làm vấy bẩn bầu không khí của ta. Thủ lĩnh bèn viết:

Không khí quả là quý giá đối với người da đỏ, bởi lẽ bầu không khí này là của chung, cây cối, những con người và muông thú cùng nhau hít thở. Người da trắng cũng cùng chia sẻ hít thở bầu không khí đó. Nhưng hình như người da trắng chẳng để ý gì đến nó.

Bọn da trắng thật là tàn ác! Quân dã man! Thủ lĩnh Xi- át-tơn gầm lên.

Ông nhớ lại cảnh ông đã tận mắt chứng kiến: Một con ngựa sắt nhả khói chạy qua đồng cỏ. Bọn lính da trắng trên con ngựa sắt đó trông thấy một đàn trâu rừng. Chúng nâng súng lên chĩa vào những con vật hiền lành, ngơ ngác. Những con vật đáng thương rú lên rồi ngã vật ra giãy giụa. Máu chảy lênh láng trên đồng cỏ. Bọn da trắng cười hô hố... Cả đàn trâu hàng triệu con giờ chỉ còn lại vài con nuôi trong công viên làm cảnh. Máu trong người thủ lĩnh Xi-át tơn sôi lên.

Ông viết tiếp:

... Tôi là kẻ hoang dã, tôi không hiểu tại sao một con ngựa sắt nhả khói lại quan trọng hơn nhiều con trẩu rừng... Con người là gì nếu cuộc sống thiếu những con thú? Và nếu chúng ra đi thì con người cũng chết dần, chết mòn rồi nỗi buồn cô đơn về tinh thần, bởi lẽ điều gì đã xảy ra với con thú thì cũng xảy ra với con người. Mọi vật trên đời đều có sự ràng buộc.

Phải gửi ngay lá thư này đến Pi-ơ-xơ, để hắn biết người da đỏ yêu đất đai, đất nước của mình biết nhường nào!

- Con hãy chuyển ngay lá thư trả lời của ta đến Pi-ơ-xơ! - Thủ lĩnh gọi chàng thanh niên giúp việc - Con nhớ đưa đến tận tay hắn, càng sớm càng tốt.

 “Không hiểu đọc thư này, tay Pi-ơ- xơ sẽ nghĩ như thế nào?”. Thủ lĩnh Xi-át-tơn nghĩ thầm. Và ông khẽ mỉm cười.

Nhiều năm về trước, khi mặt trời còn tỏa ánh sáng hiền hòa trên những cánh rừng bạt ngàn và dòng suối trong veo vẫn chảy tràn khắp núi đồi, bộ tộc của tôi sống bình yên cùng đất mẹ. Những cánh chim tự do bay lượn trên bầu trời, đàn hươu nai thong dong gặm cỏ trên đồng cỏ xanh mướt, và mỗi con suối, ngọn gió đều mang hơi thở của tổ tiên chúng tôi.

Rồi một ngày, những người da trắng xuất hiện. Họ mang theo những con thuyền lớn, những vũ khí sáng lóa và những ánh mắt xa lạ. Họ muốn mua đất của chúng tôi. Nhưng làm sao có thể mua bán đất đai? Đất là linh hồn của dân tộc tôi, là nơi tổ tiên yên nghỉ, là nơi bao thế hệ đã lớn lên cùng rừng, sông, trời, biển. Mỗi tấc đất đều chứa đựng những ký ức, những lời thì thầm của người đã khuất, những bài ca của thiên nhiên.

Nhưng chúng tôi yếu thế. Người da trắng đông và mạnh. Chúng tôi biết rằng rồi sẽ đến ngày những cánh rừng kia bị chặt phá, những dòng suối kia sẽ vẩn đục, và tiếng hát của muông thú sẽ không còn vang vọng nữa. Chúng tôi chỉ mong rằng, nếu họ lấy đi vùng đất này, họ sẽ yêu quý nó như cách tổ tiên tôi đã yêu.

Bởi vì chúng tôi biết một điều chắc chắn: Đất không thuộc về con người, mà con người thuộc về đất. Nếu con người không biết trân trọng đất mẹ, một ngày nào đó, họ sẽ chỉ còn lại tro bụi trong chính thế giới mà họ từng cai trị.

Trên vùng đất rộng lớn, nơi những con sông chảy xiết và những cánh rừng bạt ngàn phủ bóng mát, bộ tộc tôi đã sinh sống từ bao đời. Chúng tôi lớn lên cùng tiếng chim hót mỗi sáng, cùng hương gió mang hơi thở của đất mẹ, cùng những câu chuyện về tổ tiên được truyền lại qua từng ngọn lửa bập bùng mỗi đêm.

Rồi một ngày, những người da trắng đến. Họ nói về một thứ gọi là "mua bán đất đai". Tôi lắng nghe họ, nhìn sâu vào mắt họ và nhận ra rằng họ không hiểu điều mà chúng tôi biết từ thuở khai thiên lập địa: Đất không phải thứ có thể sở hữu hay trao đổi. Đất là mẹ, là linh hồn, là ký ức của những người đi trước.

Nhưng chúng tôi yếu hơn họ. Tôi biết rồi sẽ đến lúc chúng tôi không thể giữ được mảnh đất này. Tôi biết sông suối sẽ không còn trong lành, rừng xanh sẽ mất đi, bầu trời sẽ không còn tiếng đại bàng sải cánh. Tôi buồn, nhưng tôi không thù hận. Tôi chỉ mong rằng, khi những người da trắng đặt chân lên đất này, họ sẽ nhớ rằng từng hạt cát, từng cơn gió đều đang kể lại câu chuyện của tổ tiên tôi.

Bởi vì con người không tạo ra đất. Con người chỉ là một phần nhỏ bé trong vòng quay bất tận của thiên nhiên. Nếu không biết trân trọng đất mẹ, một ngày nào đó, chính con người sẽ đánh mất tất cả.