Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết
Tổng quan nội dung
Hướng Dẫn Giải: Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết (Môn Ngữ văn Lớp 7)
Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 7, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.
Em có suy nghĩ gì về các thử thách với nhân vật em bé trong truyện Em bé thông minh?
Nội dung chính
| Văn bản đã giúp người đọc làm rõ sự đề cao trí tuệ nhân dân thông qua bốn thử thách trong truyện Em bé thông minh |
Chuẩn bị đọc
(trang 56, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Em có suy nghĩ gì về các thử thách với nhân vật em bé trong truyện Em bé thông minh?
Phương pháp giải:
Nhớ lại văn bản Em bé thông minh và các thử thách mà em bé phải vượt qua
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các thử thách với nhân vật em bé trong truyện Em bé thông minh là những thử thách góp phần thể hiện bản chất của em bé thông minh
Các thử thách với nhân vật em bé trong truyện “Em bé thông minh” là những thử thách góp phần thể hiện bản chất thông minh của cậu bé.
Các thử thách là những câu đố với mức độ khó và sự ảnh hưởng tăng dần, giúp khẳng định trí tuệ hơn người của cậu bé thông minh.
Trải nghiệm cùng VB 1
Câu 1 (trang 57, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Câu văn nào thể hiện ý kiến của tác giả về truyện Em bé thông minh?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản từ “Kiểu truyện về người thông minh…của nhân dân”
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Câu văn thể hiện ý kiến của tác giả về truyện Em bé thông minh là: “Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, nhân vật em bé đã đề cao trí tuệ của nhân dân”.
Câu: “Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, nhân vật em bé đã đề cao trí tuệ của nhân dân”.
Câu “Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, nhân vật em bé đã đề cao trí tuệ của nhân dân”.
Trải nghiệm cùng VB 2
Câu 2 (trang 58, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Theo tác giả, tại sao thử thách thứ tư là quan trọng nhất?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản từ “Ở thử thách thứ tư…trước con mắt thán phục của sứ giả láng giềng”
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo tác giả, thử thách thứ tư là quan trọng nhất vì đây là thử thách mang tính danh dự và vận mệnh quốc gia.
Vì đây là thử thách liên quan đến danh dự và vận mệnh quốc gia.
Bởi vì thử thách này:
- Nâng em bé lên vị thế mới - cao hơn cả trí tuệ triều đình 2 nước
- Việc giải câu đố liên quan đến danh dự và vận mệnh của cả quốc gia
Suy ngẫm và phản hồi 1
Câu 1 (trang 58, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Em hãy xác định ý kiến lớn, ý kiến nhỏ của văn bản dựa vào sơ đồ sau:
```html
Ý KIẾN LỚN (Về nhân vật em bé thông minh)
Ý KIẾN NHỎ 1
Ý KIẾN NHỎ 2
Ý KIẾN NHỎ 3
```Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Ý kiến lớn (Về nhân vật em bé thông minh): đề cao trí tuệ của nhân dân.
- Ý kiến nhỏ 1: Thông qua thử thách đầu tiên, tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo.
- Ý kiến nhỏ 2: Ở thử thách thứ hai và thứ ba, tác giả dân gian muốn khẳng định sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian, qua đó bày tỏ ước mơ về một xã hội mà mọi ràng buộc chặt chẽ của quan niệm phong kiến về các tầng lớp người trong xã hội đề được nới lòng và cởi bỏ.
- Ý kiến nhỏ 3: Ở thử thách thứ tư, người kể chuyện đã nâng nhân vật em bé lên một tầm cao mới, vượt lên cả triều đình hai nước, nhấn mạnh vị thế áp đảo của trí tuệ dân gian so với trí tuệ cung đình…
Ý kiến lớn: Trí tuệ của em bé thông minh
- Ý kiến nhỏ 1: Thử thách tư duy và sử dụng từ ngữ
- Ý kiến nhỏ 2: Sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian.
- Ý kiến nhỏ 3: Vị thế của trí tuệ dân gian.
Ý kiến lớn (Về nhân vật em bé thông minh) Là nhân vật kết tinh của trí tuệ dân gian | ||
Ý kiến nhỏ 1 Đề cao sự thông minh trong ứng xử (phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo) | Ý kiến nhỏ 2 Khẳng định vị thế của trí tuệ dân gian so với trí tuệ cung đình (muốn xóa bỏ ranh giới về trí tuệ giữa các tầng lớp trong xã hội) | Ý kiến nhỏ 3 Nâng nhân vật vượt lên cả triều đình hai nước, nhấn mạnh vị thế áp đảo của trí tuệ dân gian so với trí tuệ cung đình. |
Suy ngẫm và phản hồi 2
Câu 2 (trang 58, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Văn bản được viết ra nhằm mục đích gì? Xác định nội dung chính của văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản để rút ra được nội dung chính
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Văn bản được viết ra nhằm mục đích bình luận về sự đề cao trí tuệ nhân dân trong truyện Em bé thông minh
- Nội dung chính: Ca ngợi trí tuệ nhân dân bằng 4 thử thách trong truyện Em bé thông minh, đồng thời gửi gắm ước mơ của nhân dân về một xã hội công bằng, được hưởng hạnh phúc xứng đáng
Mục đích: Chứng minh truyện Em bé thông minh đã đề cao trí tuệ dân gian.
Nội dung: Khẳng định truyện Em bé thông minh đã đề cao trí tuệ dân gian qua bốn lần thử thách.
- Mục đích: đề cao trí tuệ dân gian
- Nội dung: thông qua 4 thử thách với độ khó tăng dần, câu chuyện đã đề cao trí thông minh và sự khôn ngoan dân gian
Suy ngẫm và phản hồi 3
Câu 3 (trang 58, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Chỉ ra các câu văn thể hiện ý kiến nhỏ, lí lẽ, bằng chứng trong đoạn văn sau:
Thông qua thử thách đầu tiên (gắn với câu hỏi thứ nhất), tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo. Thử thách đầu tiên là một tình huống thử thách tư duy và việc sử dụng ngôn ngữ. Trước câu hỏi khó, em bé đã đáp trả lại bằng việc ra lại câu hỏi cho người đố, để chỉ ra rằng, đây là một câu hỏi không thể có câu trả lời
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Ý kiến nhỏ: Thông qua thử thách đầu tiên (gắn với câu hỏi thứ nhất), tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo
- Lí lẽ: Thử thách đầu tiên là một tình huống thử thách tư duy và việc sử dụng ngôn ngữ
- Bằng chứng: Trước câu hỏi khó, em bé đã đáp trả lại bằng việc ra lại câu hỏi cho người đố, để chỉ ra rằng, đây là một câu hỏi không thể có câu trả lời
Ý kiến nhỏ: Thông qua thử thách đầu tiên (gắn với câu hỏi thứ nhất), tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo.
Lí lẽ: Thử thách đầu tiên là một tình huống thử thách tư duy và việc sử dụng ngôn ngữ.
Dẫn chứng: Trước câu hỏi khó, em bé đã đáp trả lại bằng việc ra lại câu hỏi cho người đố, để chỉ ra rằng, đây là một câu hỏi không thể có câu trả lời.
- Ý kiến nhỏ: Thông qua thử thách ... và sắc sảo.
- Lí lẽ: Thử thách đầu tiên ... sử dụng ngôn ngữ.
- Bằng chứng: Trước câu hỏi khó ... có câu trả lời.
Suy ngẫm và phản hồi 4
Câu 4 (trang 59, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Nhận xét về cách triển khai lí lẽ, bằng chứng trong đoạn ba. Cách triển khai lí lẽ và bằng chứng ấy có tác dụng gì trong việc thực hiện mục đích của văn bản?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn ba từ “Ở thử thách thứ hai và thứ ba” … “còn lớn hơn”
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Các bằng chứng trích ra từ văn bản và các lí lẽ đưa ra để lập luận phù hợp, thuyết phục, làm bật lên được sự thông minh, tài trí của nhân vật em bé. Tác giả đã cùng đưa hai thử thách thứ hai và thứ ba vào để bình luận vì cả hai thử thách này đều do nhà vua đưa ra.
- Cách triển khai này có tác dụng xác lập một tư tưởng về sự nới lỏng các quan niệm phong kiến về các tầng lớp trong xã hội thông qua hai thử thách này, đồng thời góp phần làm tăng sức thuyết phục cho văn bản
Cách triển khai theo kiểu: Diễn dịch
Tác dụng: giúp văn bản trở nên cụ thể, rõ ràng và giàu tính thuyết phục.
- Nhận xét: Đoạn 3 lần lượt đưa ra 2 lí lẽ tương ứng với thử thách thứ 2 và 3 trong câu chuyện. Sau khi nêu lí lẽ thứ nhất, thì tác giả đưa ra các dẫn chứng minh xác từ tác phẩm để làm rõ lí lẽ. Sau đó mới đưa ra lí lẽ thứ hai và dùng dẫn chứng cụ thể để làm rõ.
Suy ngẫm và phản hồi 5
Câu 5 (trang 59, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Em hãy chỉ ra các đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học trong văn bản Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian dựa vào bảng sau (làm vào vở)
Đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học | Biểu hiện trong văn bản Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian |
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác phẩm cần bàn luận. | … |
Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân tích tác phẩm | … |
Bằng chứng được dẫn ra từ tác phẩm để làm rõ cho lí lẽ | … |
Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí | … |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, chú ý các đặc điểm của văn bản nghị luận
Lời giải chi tiết:
Văn bản "Em bé thông minh" thể hiện đặc điểm của một bài nghị luận phân tích tác phẩm văn học dân gian, trong đó nhân vật em bé là kết tinh của trí tuệ dân gian.
Bài viết thể hiện rõ ý kiến của người viết về việc tác phẩm dân gian này đề cao trí tuệ của nhân dân.
Người viết sử dụng các lí lẽ, phân tích tác phẩm và dẫn chứng từ truyện để làm rõ ý kiến của mình.
Các ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự logic:
- Ý kiến 1: Thử thách đầu tiên cho thấy sự thông minh, lanh lợi và sắc sảo trong ứng xử của em bé.
- Ý kiến 2: Thử thách thứ hai và thứ ba khẳng định sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian, thể hiện ước mơ về một xã hội công bằng, không còn sự phân biệt giai cấp.
- Ý kiến 3: Thử thách thứ tư nâng tầm nhân vật em bé, khẳng định vị thế vượt trội của trí tuệ dân gian so với trí tuệ cung đình.
Đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học | Biểu hiện trong văn bản Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian |
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác phẩm cần bàn luận | Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, tác giả dân gian đã đề cao trí tuệ của nhân dân |
Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân tích tác phẩm. | Thông qua thử thách đầu tiên… Ở thử thách hai và ba… Ở thử thách thứ tư… |
Bằng chứng được dẫn ra từ tác phẩm để làm rõ cho lí lẽ. | Bốn thử thách dành cho em bé thông minh. |
Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí. | Thử thách 1: Thử thách tư duy và sử dụng từ ngữ Thử thách 2: Sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian. Thử thách 3: Vị thế của trí tuệ dân gian. |
Đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học | Biểu hiện trong văn bản Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian |
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác phẩm cần bàn luận | - Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, nhân vật em bé đã đề cao trí tuệ của nhân dân. |
Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân tích tác phẩm | - Đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo - Khẳng định sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian, bày tỏ ước mơ về một xã hội mà quan hệ giữa các tầng lớp được nới lỏng - Nhấn mạnh vị thế áp đảo của trí tuệ dân gian so với trí tuệ cung đình |
Bằng chứng được dẫn ra từ tác phẩm để làm rõ cho lí lẽ | - Bằng chứng là những câu đố và cách giải đố của em bé thông minh được trích ra từ câu chuyện cổ tích Em bé thông minh |
Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí | - Các ý kiến được tách thành từng đoạn văn - Mỗi đoạn văn gồm các lí lẽ cụ thể để làm rõ ý kiến - Sau mỗi lí lẽ là những bằng chứng cụ thể để làm rõ lí lẽ đó |
Suy ngẫm và phản hồi 6
Câu 6 (trang 59, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Văn bản trên giúp em biết thêm điều gì về truyện cổ tích Em bé thông minh?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn cuối của văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Văn bản trên đã giúp em biết truyện cổ tích Em bé thông minh không chỉ ca ngợi trí tuệ người bình dân mà truyện còn thể hiện một ước muốn có được cuộc sống xứng đáng với trí tuệ mà họ có, một ước mơ dẫu chưa thành hiện thực thì cũng là niềm an ủi và niềm hi vọng cho những bất công và cực nhọc mà người nông dân phải chịu đựng trong cuộc sống hàng ngày
Trí thông minh của em bé thông minh có được nhờ những trải nghiệm trong cuộc sống.
Truyện đề cao trí tuệ của những người lao động trong xã hội...
Văn bản giúp em hiểu thêm về dụng ý và các tầng ý nghĩa của tác giả dân gian khi sáng tác câu chuyện cổ tích Em bé thông minh. Những thử thách được đưa ra theo mức độ khó và phạm vi thử thách tăng dần đều mang ý nghĩa của riêng mình. Từ thử thách đơn giản nhất ban đầu nhằm đề cao sự thông minh trong ứng xử. Đến thử thách thứ 2, thứ 3 do nhà vua - người đứng đầu một quốc gia đưa ra, đã giúp thể hiện ước mơ của nhân dân về một xã hội mà mọi ràng buộc về tầng lớp người trong xã hội được nới lỏng và cởi bỏ. Thử thách cuối cùng được đưa ra bởi sứ giả nước láng giềng, đã đưa trí tuệ dân gian lên tầm cao mới, vượt lên cả trí tuệ cung đình. Có thể nói, nhờ văn bản "Em bé thông minh - Nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian" mà em hiểu được sâu sắc hơn về những khát khao, ước mơ mà người dân xưa gửi gắm vào tác phẩm.
Bài đọc liên quan
Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết
Bài học Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 7, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.
Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)
Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:
- Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
- Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 7, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
- Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.
Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn
Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.
Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn
Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Soạn bài Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 7 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.