Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt - Vũ Bằng

Z5 Ái

1. Tiểu sử

- Vũ Bằng (03/06/1913-07/04/1984), tên đầy đủ là Vũ Đăng Bằng, sinh tại Hà Nội

- Quê quán: làng Lương Ngọc, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương

- Gia đình: cha mất sớm, Vũ Bằng ở với mẹ là chủ một tiệm bán sách ở phố Hàng Gai (Hà Nội) nên không bị thiếu thốn.

2. Sự nghiệp

- Ngay còn nhỏ đã say mê viết văn, làm báo. Năm 16 tuổi ông đã có truyện đăng báo, liền sau đó ông lao vào nghề văn, nghề báo với tất cả niềm say mê

- Năm 17 tuổi, ông xuất bản tác phẩm đầu tay Lọ Văn

- Ngay còn lúc rất trẻ, ông đã là chủ bút tờ Tiểu Thuyết Thứ Bảy, thư ký toàn soạn tờ Trung Bắc Chủ Nhật và cộng tác với nhiều tờ báo ở Hà Nội, Sài Gòn…

- Phong cách sáng tác: trữ tình, giàu chất thơ, hướng vào biểu hiện nội tâm, hướng về phong cảnh thiên nhiên bốn mùa xứ sở; văn phong tràn đầy cảm xúc, cảm giác tinh tế.

- Các tác phẩm tiêu biểu: Lọ Văn (tập văn trào phúng, 1931), Miếng ngon Hà Nội (bút kí, 1960), Miếng lạ miền Nam (bút kí, 1969), Thương nhớ mười hai (bút kí, 1972)...

Sơ đồ tư duy về tác giả Vũ Bằng:

Z5 Ái

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

- Trích Thương nhớ mười hai (bút kí, 1972), là bài đầu tiên của tập tùy bút

- Thương nhớ mười hai được viết trong thời gian Vũ Bắng sống ở miền Nam, xa cách quê hương miền Bắc. Niềm thương nhớ quê hương, gia đình da diết được thể hiện qua sự hồi tưởng về cảnh sắc thiên nhiên, phố xá, cuộc sống hằng ngày mang vẻ đẹp và bản sắc văn hóa của Hà Nội. Thương nhớ mười hai có 13 bài tùy bút, gồm 12 bài viết về các tháng trong năm và 1 bài về Tết.

b. Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (từ đầu đến “mê luyến mùa xuân"): Khẳng định cảm xúc trước thiên nhiên bốn mùa

- Phần 2 (tiếp theo đến “mở hội liên hoan”): Sắc xuân, cảnh xuân, tình xuân đan xen, hòa quyện cùng nhau, gắn bó, tha thiết.

- Phần 3 (còn lại): Nét đẹp của mùa xuân Hà Nội sau rằm tháng Giêng

c. Thể loại: tùy bút

d. Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

Qua ngòi bút của Vũ Bằng, mùa xuân ở miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng vừa đẹp, vừa mang đặc trưng riêng của một vùng đất có khi hậu, thời tiết khá đặc trưng cho tiết xuân, khí xuân. Đưa lại cho người đọc những rung cảm đặc biệt trước thiên nhiên, đất trời và gợi lên trong mỗi chúng ta một niềm mong nhớ về mùa xuân, mong nhớ về những nét đẹp của thiên nhiên cũng là cách làm cho tâm hồn của chúng ta thêm đẹp hơn.

b. Giá trị nghệ thuật

- Lối viết trữ tình, giàu chất thơ, hướng vào nội tâm, hướng về phong cảnh thiên nhiên bốn mùa xứ sở…

- Ngôn từ tinh tế, đầy cảm hứng

Sơ đồ tư duy về văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt:

Bài viết "Thương nhớ mười hai" là bài đầu tiên trong tập tùy bút cùng tên của Vũ Bằng, được viết khi ông sống ở miền Nam và xa quê hương miền Bắc.

Bài viết thể hiện nỗi nhớ da diết về quê hương, gia đình thông qua những hồi tưởng về cảnh vật thiên nhiên, phố xá và cuộc sống thường ngày mang đậm bản sắc văn hóa Hà Nội.

Tập "Thương nhớ mười hai" gồm 15 bài tùy bút, trong đó có 12 bài viết về các tháng trong năm và 3 bài viết về Tết.

Cấu trúc bài viết:

- Phần 1 (đến "mê luyến tâm hồn"): Khẳng định cảm xúc trước thiên nhiên mùa đông.

- Phần 2 (tiếp theo đến "mở hội liên hoan"): Miêu tả vẻ đẹp của mùa xuân, cảnh xuân và tình xuân hòa quyện.

- Phần 3 (còn lại): Nét đẹp của mùa xuân Hà Nội sau rằm tháng Giêng.

Thể loại của bài viết là tùy bút, kết hợp giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm, tập trung vào cảm xúc về tháng Giêng và vẻ đẹp của trăng non.

Qua ngòi bút của Vũ Bằng, mùa xuân ở miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội, hiện lên vừa đẹp, vừa mang những đặc trưng riêng về khí hậu và thời tiết.

Bài viết gợi lên trong lòng người đọc những rung cảm đặc biệt trước thiên nhiên, đất trời và niềm mong nhớ về mùa xuân, về những nét đẹp của quê hương.

Phong cách viết của Vũ Bằng là trữ tình, giàu chất thơ, hướng vào nội tâm và phong cảnh thiên nhiên.

Ngôn từ tinh tế, giàu cảm hứng là một trong những giá trị nghệ thuật nổi bật của bài viết.