Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1
Tổng quan nội dung
Hướng Dẫn Giải: Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1 (Môn Ngữ văn Lớp 8)
Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 8, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới (1) Trong chuyến thăm này, trái tim tôi thực sự xúc động trước tấm lòng nhân hậu vốn nổi tiếng của người Việt Nam
Đề thi
PHẦN I – ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới
(1) Trong chuyến thăm này, trái tim tôi thực sự xúc động trước tấm lòng nhân hậu vốn nổi tiếng của người Việt Nam. Qua vô số những người đứng xếp hàng trên các con phố, tươi cười và vẫy tay chào, tôi cảm nhận được tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Tối qua, tôi đã đến thăm phố cổ Hà Nội và thưởng thức một vài món ăn đặc sắc của Việt Nam. Tôi đã ăn Bún Chả Uống một chút bia Hà Nội. Nhưng tôi phải thú thực là đường phố thật đông đúc, cả đời tôi chưa bao giờ thấy có nhiều xe máy đến vậy. Vì vậy tôi chưa thử đi qua đường, nhưng có thể sau này khi có dịp tôi quay trở lại, các bạn có thể chỉ cho tôi cách qua đường.
(2) Tôi không phải là Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên đến Việt Nam trong những năm gần đây. Nhưng tôi là Tổng thống đầu tiên, cũng giống nhiều bạn ở đây, đã trưởng thành sau cuộc chiến giữa hai nước chúng ta. Khi những lực lượng cuối cùng của Hoa Kỳ rời khỏi Việt Nam, tôi mới tròn 13 tuổi. Do vậy lần đầu tiên tôi trực tiếp biết đến Việt Nam và tiếp xúc với người Việt Nam là khi tôi lớn lên ở Hawaii, với cộng đồng người Mỹ gốc Việt đầy tự hào ở đó.
(3) (...)Chúng tôi đã thấy những tiến bộ của Việt Nam qua những tòa tháp cao chọc trời và những tòa nhà cao tầng ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, qua những trung tâm mua sắm và khu đô thị mới. Chúng tôi đã thấy những tiến bộ như vậy qua những vệ tinh mà Việt Nam đưa vào không gian và qua một thế hệ mới đang được kết nối trực tuyến, khởi nghiệp và điều hành những doanh nghiệp mới. Chúng tôi đã thấy những tiến bộ như vậy qua hàng chục triệu người Việt Nam kết nối trên Facebook và Instagram. Và các bạn không chỉ đăng những tấm ảnh selfies – mặc dù tôi được biết các bạn rất hay chụp như thế – cho đến giờ có rất nhiều bạn đã mời tôi cùng chụp selfies. Các bạn còn nói lên tiếng nói của mình về những vấn đề mà các bạn quan tâm, như bảo vệ cây cổ thụ ở Hà Nội.
(4) Chính sự năng động như vậy đã đem lại những bước tiến thực sự trong cuộc sống của người dân. Ở đây, ở Việt Nam, các bạn đã giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc biết viết – tất cả đều tăng lên. Đó là sự tiến bộ vượt bậc. Đó là những thành tựu mà các bạn đã có thể đạt được trong một khoảng thời gian rất ngắn.
(Trích Bài phát biểu của Tổng thống Obama trong chuyến thăm Việt Nam, 2016, https://vn.usembassy.gov/vi/obama-ncc240516/)
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại văn học nào?
A. Nghị luận văn học
B. Nghị luận xã hội
C. Văn bản thông tin
D. Kí
Câu 2. Hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích là
A. Miêu tả và biểu cảm
B. Biểu cảm và tự sự
C. Nghị luận và tự sự
D. Nghị luận và biểu cảm
Câu 3. Trong bài phát biểu, khi đến thăm phố cổ Hà Nội, tổng thống Obama ấn tượng nhất điều gì?
A. Những người đứng xếp hàng trên các con phố, tươi cười và vẫy tay chào.
B. Cảm nhận được tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
C. Thưởng thức một vài món ăn đặc sắc của Việt Nam.
D. Đường phố thật đông đúc, cả đời tôi chưa bao giờ thấy có nhiều xe máy đến vậy.
Câu 4. Trong đoạn (3) có sử dụng phép liên kết hình thức nào?
A. Phép lặp; phép thế
B. Phép lặp; phép nối
C. Phép thế; phép nối
D. Phép liên tưởng; phép thế
Câu 5. Trong các từ sau, từ nào không phải là từ Hán Việt?
A. Nhân hậu
B. Tươi cười
C. Hữu nghị
D. Trưởng thành
Câu 6. Xét về chức năng ngữ pháp, cụm từ “mặc dù tôi được biết các bạn rất hay chụp như thế” trong câu “Và các bạn không chỉ đăng những tấm ảnh selfies – mặc dù tôi được biết các bạn rất hay chụp như thế – cho đến giờ có rất nhiều bạn đã mời tôi cùng chụp selfies” là thành phần
A. Chủ ngữ
B. Khởi ngữ
C. Phụ chú
D. Trạng ngữ
Câu 7. Trong đoạn (3) có sử dụng phép tu từ cú pháp
A. Liệt kê; đảo ngữ
B. Điệp cú pháp; liệt kê
C. Điệp cú pháp
D. Liệt kê
Câu 8. Trong đoạn (4), tổng thống Obama nhìn nhận sự tiến bộ của Việt Nam qua những phương diện nào?
A. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm
B. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc viết viết – tất cả đều tăng lên.
C. Giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trang lưu ngày càng lớn mạnh.
D. Giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc biết viết - tất cả đều tăng lên. Đó là sự tiến bộ vượt bậc.
Câu 9 (1,0 điểm) Nêu hiệu quả của phép điệp cấu trúc được sử dụng trong đoạn (3).
Câu 10 (1,0 điểm) Thông điệp sâu sắc nhất anh/chị rút ra từ đoạn trích.
Phần II. VIẾT (4,0 điểm)
Có ý cho rằng: “Bất kể bạn làm việc trong lĩnh vực nào, bạn cần có công cụ và kỹ năng tư duy để thực hiện công việc bạn làm. Bạn sử dụng tư duy để giúp đưa ra quyết định nhanh hơn, thông minh hơn và hiệu quả hơn. Tư duy logic cũng giúp đẩy nhanh quá trình tạo ra và cải tiến sản phẩm”.
Em hãy viết bài văn trình bày quan điểm của em về ý kiến trên.
Đáp án
PHẦN I – ĐỌC HIỂU
Câu 1 | Câu 2 | Câu 3 | Câu 4 | Câu 5 | Câu 6 | Câu 7 | Câu 8 |
B | D | D | B | B | C | B | D |
Câu 1 (0.5 điểm)
Văn bản trên thuộc thể loại văn học nào? A. Nghị luận văn học B. Nghị luận xã hội C. Văn bản thông tin D. Kí |
Phương pháp:
Dựa vào các thể loại văn học đã học
Lời giải chi tiết:
Nghị luận xã hội
=> Đáp án: B
Câu 2 (0.5 điểm)
Hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích là A. Miêu tả và biểu cảm B. Biểu cảm và tự sự C. Nghị luận và tự sự D. Nghị luận và biểu cảm |
Phương pháp:
Dựa vào các phương thức biểu đạt đã được học
Lời giải chi tiết:
Nghị luận và biểu cảm
=> Đáp án: D
Câu 3 (0.5 điểm)
Trong bài phát biểu, khi đến thăm phố cổ Hà Nội, tổng thống Obama ấn tượng nhất điều gì? A. Những người đứng xếp hàng trên các con phố, tươi cười và vẫy tay chào. B. Cảm nhận được tình hữu nghị giữa hai dân tộc. C. Thưởng thức một vài món ăn đặc sắc của Việt Nam. D. Đường phố thật đông đúc, cả đời tôi chưa bao giờ thấy có nhiều xe máy đến vậy. |
Phương pháp:
Đọc kĩ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Đường phố thật đông đúc, cả đời tôi chưa bao giờ thấy có nhiều xe máy đến vậy.
=> Đáp án: D
Câu 4 (0.5 điểm)
Trong đoạn (3) có sử dụng phép liên kết hình thức nào? A. Phép lặp; phép thế B. Phép lặp; phép nối C. Phép thế; phép nối D. Phép liên tưởng; phép thế |
Phương pháp:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Phép lặp; phép nối
=> Đáp án: B
Câu 5 (0.5 điểm)
Trong các từ sau, từ nào không phải là từ Hán Việt? A. Nhân hậu B. Tươi cười C. Hữu nghị D. Trưởng thành |
Phương pháp:
Căn cứ nội dung bài từ Hán Việt
Lời giải chi tiết:
Từ: Tươi cười
=> Đáp án: B
Câu 6 (0.5 điểm)
Xét về chức năng ngữ pháp, cụm từ “mặc dù tôi được biết các bạn rất hay chụp như thế” trong câu “Và các bạn không chỉ đăng những tấm ảnh selfies – mặc dù tôi được biết các bạn rất hay chụp như thế – cho đến giờ có rất nhiều bạn đã mời tôi cùng chụp selfies” là thành phần A. Chủ ngữ B. Khởi ngữ C. Phụ chú D. Trạng ngữ |
Phương pháp:
Căn cứ nội dung bài các thành phần biệt lập trong câu
Lời giải chi tiết:
Biện pháp liệt kê: Cô săn sóc đôi tay mình, rồi chăm sóc đến mặt mày thân thể mình, rồi sửa soạn sự ăn mặc và cả dáng đi
=> Đáp án: C
Câu 7 (0.5 điểm)
Trong đoạn (3) có sử dụng phép tu từ cú pháp A. Liệt kê; đảo ngữ B. Điệp cú pháp; liệt kê C. Điệp cú pháp D. Liệt kê |
Phương pháp:
Căn cứ các biện pháp tu từ đã học
Lời giải chi tiết:
Điệp cú pháp; liệt kê
=> Đáp án: B
Câu 8 (0.5 điểm)
Trong đoạn (4), tổng thống Obama nhìn nhận sự tiến bộ của Việt Nam qua những phương diện nào? A. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm B. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc viết viết – tất cả đều tăng lên. C. Giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trang lưu ngày càng lớn mạnh. D. Giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc biết viết - tất cả đều tăng lên. Đó là sự tiến bộ vượt bậc. |
Phương pháp:
Đọc kĩ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói cùng cực, nâng mức thu nhập của các hộ gia đình và giúp hàng triệu người vươn lên trở thành tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh. Đói nghèo, bệnh tật, tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em đều giảm. Số người có nước sạch và điện, số trẻ em trai và trẻ em gái được đến trường, tỷ lệ biết đọc biết viết - tất cả đều tăng lên. Đó là sự tiến bộ vượt bậc.
=> Đáp án: D
Câu 9 (0.5 điểm)
Nêu hiệu quả của phép điệp cấu trúc được sử dụng trong đoạn (3). |
Phương pháp:
Vận dụng kiến thức về phép tu từ điệp cấu trúc
Lời giải chi tiết:
Phép điệp cấu trúc được sử dụng trong đoạn (3): Chúng tôi đã thấy những tiến bộ… các bạn không chỉ… Các bạn còn… Hiệu quả:
- Nhấn mạnh vào kết quả đạt được, những tiến bộ của Việt Nam.
- Tạo giọng điệu khẳng định, trân trọng, yêu mến
- Mang đến sự chân thực trong lời nói và thái độ, tình cảm của người nói
Câu 10 (0.5 điểm)
Thông điệp sâu sắc nhất anh/chị rút ra từ đoạn trích. |
Phương pháp:
Nêu suy nghĩ của em
Lời giải chi tiết:
- Thông điệp sâu sắc nhất: trình bày thông điệp ý nghĩa nhất với bản thân. Thông điệp phù hợp với nội dung tư tưởng của văn bản và mang tính đạo đức, thẩm mĩ
PHẦN II – TẬP LÀM VĂN (4 điểm)
Có ý cho rằng: “Bất kể bạn làm việc trong lĩnh vực nào, bạn cần có công cụ và kỹ năng tư duy để thực hiện công việc bạn làm. Bạn sử dụng tư duy để giúp đưa ra quyết định nhanh hơn, thông minh hơn và hiệu quả hơn. Tư duy logic cũng giúp đẩy nhanh quá trình tạo ra và cải tiến sản phẩm”. Em hãy viết bài văn trình bày quan điểm của em về ý kiến trên. |
Phương pháp:
Nêu suy nghĩ của em theo hinh thức bài văn
Lời giải chi tiết:
1. Mở bài:
- Nêu ý kiến – đối tượng bàn luận
- Quan điểm cá nhân đối với ý kiến (khái quát)
2. Thân bài:
- Làm rõ cách hiểu về ý kiến: Vai trò của kĩ năng, tư duy… trí tuệ của con người trong cuộc sống.
- Thể hiện quan điểm: đồng tình/ không đồng tình
+ Lí do 1 (lí lẽ + dẫn chứng)
+ Lí do 2 (lí lẽ + dẫn chứng)
(lưu ý tác dụng, vai trò của kĩ năng, tư duy… trí tuệ của con người trong cuộc sống hiện tại – thời hội nhập, công nghệ thông tin)
- Về: trí thông minh của con người (có yếu tố di truyền + giáo dục)
3. Kết bài:
- Đề cao trí tuệ của con người; ý thức rèn luyện học hỏi…
- Nhận thức và hành động của bản thân để phát triển trí tuệ.
Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1
Bài học Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1 mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 8, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.
Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)
Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:
- Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
- Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 8, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
- Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.
Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn
Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.
Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn
Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Đề thi học kì 2 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1 mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 8 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.