Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo
Tổng quan nội dung
Hướng Dẫn Giải: Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo (Môn Ngữ văn Lớp 9)
Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 9, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.
Nêu một số dấu hiệu cho thấy văn bản trên mang đặc điểm của thể loại bi kịch.
Nội dung chính
- Hãy trân trọng, tin tưởng những người xung quanh mình. - Cần xem xét kĩ từng vấn đề, nhìn nhận đánh giá qua nhiều góc độ khác nhau. - Hãy sáng suốt nhìn nhận vấn đề và đừng mù quáng, gây ra hối hận về sau. |
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Hướng dẫn đọc trang 110 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Nêu một số dấu hiệu cho thấy văn bản trên mang đặc điểm của thể loại bi kịch.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản để đưa ra dấu hiệu mang đặc điểm của thể loại bi kịch
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Văn bản đã cho thấy sự xung đột dữ dội. Người chồng ít học không rõ căn nguyên người chồng đã nghi ngờ và kết tội cho vợ là ngoại tình và người vợ đã chết để bảo vệ danh dự của mình. Người chồng hối lỗi không kịp và một đời mang nỗi hận. Nhưng sau chính người phụ nữ chung thuỷ, đảm đang lại phải vĩnh biệt nhân thế, không được đoàn tụ cùng con trai.
Xung đột: Người chồng ít học không rõ căn nguyên đã nghi ngờ và kết tội cho vợ là ngoại tình và người vợ đã chết để bảo vệ danh dự của mình
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Hướng dẫn đọc trang 110 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Tóm tắt cốt truyện và xác định xung đột/ kiểu xung đột kịch của văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản để tóm tắt cốt truyện và xác định xung đột, kiểu xung đột kịch
Lời giải chi tiết:
Cách 1
* Tóm tắt:
Chuyện kể về cuộc đời và cái chết thương tâm của nàng Vũ Nương. Khi Trương Sinh đi lính, ở nhà, Vũ Nương hết lòng chăm lo cho mẹ chồng, con thơ và cáng đáng chuyện gia đình. Những ngày ở một mình, nàng hay đùa con, trỏ bóng mình trên vách bảo đó là cha Đản. Khi Trương Sinh trở về, vì nghe lời ngây thơ của con trẻ, lại đa nghi, đã nghi oan cho Vũ Nương, nàng không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình. Trương Sinh đêm ru con đi ngủ đã phát hiện ra sự thật, bèn làm cỗ cúng Vũ Nương. Vũ Nương chăng chối biến mất.
* Xung đột: Khi Trương Sinh về, nghe theo lời nói non trẻ của đứa con mà nghi ngờ vợ mình thất tiết, đuổi đánh vợ ra khỏi nhà. nhằm lên án, tố cáo chiến tranh phi nghĩa, xã hội phong kiến bất công, "trọng nam khinh nữ".
- Tóm tắt:
+ Chuyện kể về cuộc đời và cái chết thương tâm của nàng Vũ Nương. Khi chồng đi lính, ở nhà, Vũ Nương hết lòng chăm lo cho mẹ chồng, con thơ và cáng đáng chuyện gia đình.
+ Khi chồng trở về, vì nghe lời ngây thơ của con trẻ, lại đa nghi, đã nghi oan cho Vũ Nương, nàng không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình.
+ Trương Sinh đêm ru con đi ngủ đã phát hiện ra sự thật, bèn làm cỗ cúng Vũ Nương. Vũ Nương chăng chối biến mất.
* Xung đột: Khi Trương Sinh về, nghe theo lời nói non trẻ của đứa con mà nghi ngờ vợ mình thất tiết, đuổi đánh vợ ra khỏi nhà.
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Hướng dẫn đọc trang 110 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Phân tích thái độ, cách ứng xử của nhân vật người chồng và nhân vật người vợ trong văn bản. Giải thích nguyên nhân dẫn đến việc thay đổi thái độ, cách ứng xử của người chồng đối với vợ mình ở cuối văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản phân tích thái độ cách ứng xử và giải thích nguyên nhân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Người chồng: vô tâm, không phân biệt đúng sai đuổi vợ ra khỏi nhà. Sau khi Vũ Nương bị đuổi ra khỏi nhà, sự vô tâm, tàn nhẫn của Trương Sinh còn được thể hiện thông qua thái độ lạnh nhạt, dửng dưng. Nhưng đêm về lại khấn cho Vũ Nương siêu thoát.
- Người vợ: hiền hậu, thuỷ chung, có tấm lòng nhân hậu, tha thứ cho chồng.
=> Chồng thay đổi thái độ với vợ vì biết người sai là mình, hiểu được nguyên nhân câu chuyện và chính mình là người gián tiếp hại vợ mình.
- Người chồng: vô tâm, không phân biệt đúng sai đuổi vợ ra khỏi nhà. Sau khi Vũ Nương bị đuổi ra khỏi nhà thì có thái độ lạnh nhạt, dửng dưng nhưng đêm về lại khấn cho Vũ Nương siêu thoát.
- Người vợ: hiền hậu, thuỷ chung, có tấm lòng nhân hậu, tha thứ cho chồng.
- Nguyên nhân người chồng thay đổi thái độ với vợ: biết người sai là mình
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Hướng dẫn đọc trang 110 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “cái bóng trên tường” trong nhan đề và trong các lời thoại dưới đây:
Bóng người vợ - Cứ mỗi tối, anh thắp đèn, thì em sẽ về, cứ mỗi tối anh thắp đèn lên thì sẽ thấy em. Anh thắp đèn lên, sẽ thấy em (biến đi).
Người chồng - (tỉnh dậy) Em ơi, chẳng phải riêng một mình anh mà từ nay, hễ có ai thắp đèn buổi tối, trông lên cái bóng trên tường thì sẽ nhìn thấy em.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản để phân tích ý nghĩa của hình ảnh.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Hình ảnh “cái bóng trên tường” là một hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi cảm, góp phần làm nên thành công cho tác phẩm. Nó gợi cảm giác u ám, ám ảnh, day dứt, không thể nào quên, đồng thời thể hiện nỗi buồn, sự bất lực trước thực tế phũ phàng. “Cứ mỗi tối, anh thắp đèn, thì em sẽ về, cứ mỗi tối anh thắp đèn lên thì sẽ thấy em. Anh thắp đèn lên, sẽ thấy em” cho thấy người vợ sẽ luôn bên cạnh người chồng, nhưng chỉ là cái bóng.
Hình ảnh “cái bóng trên tường” là một hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi cảm, góp phần làm nên thành công cho tác phẩm. Nó gợi cảm giác u ám, ám ảnh, day dứt, không thể nào quên, đồng thời thể hiện nỗi buồn, sự bất lực trước thực tế phũ phàng
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Hướng dẫn đọc trang 111 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Chỉ ra sự khác biệt về cốt truyện, nhân vật trong kịch bản trên đây so với Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ, xem Bài 4). Theo em, vì sao có sự khác biệt như vậy?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và chỉ ra sự khác biệt về cốt truyện, nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Cốt truyện: Cốt truyện có sự thay đổi, ít yếu tố li kì, kì ảo hơn và tập trung sâu hơn vào nội tâm nhân vật chính
- Nhân vật: Hệ thống nhân vật được rút gọn, làm nổi bật 2 nhân vật chính
=> Có sự khác biệt bởi 2 thể loại là khác nhau. Kịch sẽ tập trung làm rõ nội tâm nhân vật hơn, bi kịch nhân vật hơn là tình huống truyện.
- Cốt truyện: có sự thay đổi, ít yếu tố li kì, kì ảo hơn và tập trung sâu hơn vào nội tâm nhân vật chính
- Nhân vật: rút gọn, làm nổi bật 2 nhân vật chính
=> Có sự khác biệt bởi 2 thể loại là khác nhau
Câu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Hướng dẫn đọc trang 111 SGK Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
Xác định chủ đề và thông điệp mà tác giả vở kịch muốn gửi đến người xem, người đọc.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và chỉ ra chủ đề, thông điệp.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Chủ đề: tình yêu gia đình.
- Thông điệp: Hãy trân trọng, tin tưởng những người xung quanh mình. Hãy sáng suốt nhìn nhận vấn đề và đừng mù quáng, gây ra hối hận về sau.
- Chủ đề: tình yêu gia đình.
- Thông điệp: Hãy trân trọng, tin tưởng những người xung quanh mình.
Bài đọc liên quan
Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo
Bài học Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 9, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.
Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)
Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:
- Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
- Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 9, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
- Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.
Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn
Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.
Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn
Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Soạn bài Cái bóng trên tường SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 9 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.