Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí

Tổng quan nội dung

Hướng Dẫn Giải: Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí (Môn Ngữ văn Lớp 6)

Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 6, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.

Lý thuyết, bài tập về kí, du kí

Lý thuyết Đề bài Hướng dẫn giải

Lý thuyết

1. Lý thuyết về kí, du kí

Yếu tố	Kí	Du kí
*Khái niệm*	Là loại tác phẩm văn học chú trọng ghi chép sự thực	Là thể loại kí ghi chép về những chuyến đi tới các vùng đất, các xứ sở nào đó. Người viết kể lại hoặc miêu tả những điều mắt thấy tai nghe trên hành trình của mình
*Đặc điểm*	Kể sự việc, tả người, tả cảnh, cung cấp thông tin và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của người viết. Có những tác phẩm nghiêng về kể sự việc, có những tác phẩm nghiêng về thể hiện cảm xúc	Phản ánh, truyền đạt những nhận biết, những cảm tưởng, suy nghĩ mới mẻ của bản thân người du lịch về những điều mắt thấy tai nghe ở những xứ sở xa lạ, nơi mọi người ít có dịp đi đến, chứng kiến
*Người kể*	Thường là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Có thể xưng “tôi”, có vai trò như người kể chuyện. Khi kể, tác giả kết hợp trình bày suy nghĩ, cảm xúc, sự quan sát, liên tưởng, tưởng tượng của mình về sự việc
*Mạch kể*	Sự việc thường kể theo trình tự thời gian

2. Khái quát nội dung chính các văn bản

Văn bản	Tác giả	Xuất xứ	Nội dung chính	Giá trị nghệ thuật
Cô Tô	Nguyễn Tuân (1910-1987)	Là phần cuối của bài kí Cô Tô, in trong cuốn “Nguyễn Tuân toàn tập”	- Cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người trên vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp. Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô. - Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô	- So sánh, ẩn dụ, nhân hóa táo bạo, bất ngờ, giàu trí tưởng tượng. - Ngôn ngữ điêu luyện và sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh và cảm xúc
Hang Én	Hà My	Trích trong trang thông tin điện tử Sở Du lịch Quảng Bình, 14/10/2020	Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này.	Sử dụng ngôi kể thứ nhất tăng sự chân thực, trình tự miêu tả hấp dẫn, cách miêu tả thú vị cùng những thông tin chính xác.
Cửu Long Giang ta ơi	Nguyên Hồng (1918 – 1982)	Trích Trời xanh, NXB Văn học, Hà Nội (1960)	Bài thơ bắt đầu từ hình ảnh chật chội của lớp học để đưa đến hình ảnh rộng lớn của dòng sông Mê Kông, đem đến cho người đọc những hiểu biết về dòng sông cùng con người Nam Bộ và thể hiện tình cảm của tác giả dành cho quê hương, xứ sở Việt Nam.	Thể thơ tự do với kết cấu đặc biệt cùng các biện pháp tu từ: so sánh, ẩn dụ, điệp,...

Đề bài

I. Trắc nghiệm

Câu 1: Kí là gì?

A. Là một thể loại văn học được dân gian sáng tác có xu thế hư cấu

B. Là loại tác phẩm văn học chú trọng ghi chép sự thực

C. Là truyện viết cho trẻ em, có nhân vật thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân cách hóa

D. Là những câu chuyện kể dân gian, kể lại những câu chuyện trong lịch sử dựng nước, giữ nước của cha ông ta được khúc xạ qua lời kể của nhiều thế hệ

Câu 2: Trong những tác phẩm dưới đây, tác phẩm nào không phải thể kí?

A. Cây tre Việt Nam

B. Cô Tô

C. Cửu Long Giang ta ơi

D. Bức tranh của em gái tôi

Câu 3: Yếu tố nào thường không có trong thể kí?

A. Cốt truyện

B. Nhân vật kể chuyện

C. Lời kể

D. Sự việc

Câu 4: Yếu tố nào bị hạn chế trong các tác phẩm thuộc thể kí?

A. Sự xuất hiện của người trần thuật

B. Khả năng sử dụng phương thức tả và kể

C. Các chi tiết về cuộc sống

D. Khả năng tưởng tượng, hư cấu của tác giả

Câu 5: Văn bản nào sử dụng thể loại du kí?

A. Tôi đi học

B. Trong lòng mẹ

C. Cô Tô

D. Cổng trường mở ra

II. Tự luận

Câu 1: Nêu đặc điểm của thế kí.

Câu 2: Văn bản Cô Tô do ai sáng tác? In trong tác phẩm nào?

Câu 3: Văn bản Cô Tô được viết trong hoàn cảnh nào?

Câu 4: Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản Cô Tô.

Câu 5: Viết đoạn văn ngắn tóm tắt nội dung văn bản Hang Én.

Câu 6: Đọc văn bản Hang Én và trả lời các câu hỏi sau:

a. Văn bản Hang Én cung cấp thông tin về điều gì?

b. Nội dung chính của vản bản Hang Én là gì?

Câu 7: Viết đoạn văn suy nghĩ về tình cảm của tác giả dành cho thiên nhiên Hang Én.

Câu 8: Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác?

Câu 9: Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản Cửu Lòng Giang ta ơi

Câu 10: Từ văn bản Cửu Long Giang ta ơi, viết đoạn văn nêu cảm nhận về hình ảnh dòng sông Cửu Long.

Hướng dẫn giải

I. Trắc nghiệm

1 - B

2 - D

3 - A

4 - D

5 - C

II. Tự luận

Câu 1:

Nêu đặc điểm của thế kí.

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về thể kí

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm của thế kí: kể sự việc, tả người, tả cảnh, cung cấp thông tin và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của người viết. Có những tác phẩm nghiêng về kể sự việc, có những tác phẩm nghiêng về thể hiện cảm xúc.

Câu 2:

Văn bản Cô Tô do ai sáng tác? In trong tác phẩm nào?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô

Lời giải chi tiết:

- Văn bản Cô Tô do Nguyễn Tuân sáng tác

- Là phần cuối của bài kí Cô Tô, in trong cuốn “Nguyễn Tuân toàn tập”

Câu 3:

Văn bản Cô Tô được viết trong hoàn cảnh nào?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô

Lời giải chi tiết:

Văn bản Cô Tô được viết khi tác giả ra thăm đảo Cô Tô

Câu 4:

Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản Cô Tô

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô

Lời giải chi tiết:

- Giá trị nội dung:

+ Cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người trên vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp. Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô.

+ Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô.

- Giá trị nghệ thuật:

+ So sánh, ẩn dụ, nhân hóa táo bạo, bất ngờ, giàu trí tưởng tượng.

+ Ngôn ngữ điêu luyện và sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh và cảm xúc.

Câu 5:

Viết đoạn văn ngắn tóm tắt nội dung văn bản Hang Én.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Hang Én, chú ý các chi tiết, sự việc chính

Lời giải chi tiết:

Hành trình khám phá Hang Én là một hành trình đầy thú vị. Hành trình ấy khởi đầu từ con dốc Ba Giàn nhiều gập ghềnh và sơ khai tới thung lũng Rào Thương được bao quanh bởi con suối như xứ sở thần tiên. Bên trong Hang Én là một cái tổ khổng lồ với đầy đủ nước, không khí, ánh sáng. Không gian ở đây được tác giả so sánh với thời nguyên thủy khi mọi thứ chưa bị can thiệp bởi bàn tay của con người. Hàng vạn chú chim én cư ngụ và sống cuộc sống an toàn, thân thiện và tạo nên vẻ đẹp thú vị cho cảnh quan. Và con người đã cảm thấy vui vẻ, trân trọng và biết ơn thiên nhiên khi trải qua một đêm trong Hang Én nhiều điều kì thú.

Câu 6:

Đọc văn bản Hang Én và trả lời các câu hỏi sau:

a. Văn bản Hang Én cung cấp thông tin về điều gì?

b. Nội dung chính của vản bản Hang Én là gì?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Hang Én

Lời giải chi tiết:

a. Văn bản Hang Én cung cấp thông tin về cảnh quan du lịch

b. Nội dung chính: cung cấp những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,… vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng của hang Én.

Câu 7:

Viết đoạn văn suy nghĩ về tình cảm của tác giả dành cho thiên nhiên Hang Én.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Hang Én, nêu cảm nhận của em về cảm xúc của tác giả

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

Hang Én là một văn bản kí tái hiện những khám phá kì thú khi đoàn du khách tham gia thám hiểm cảnh quan đặc sắc này. Văn bản đã thể hiện rõ nét ngòi bút tài tình và tình cảm đặc biệt mà tác giả dành cho thiên nhiên. Đó là hình ảnh thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn và tình yêu của con người đối với tự nhiên: “Ai nấy nhoài ra khỏi lều, chân trần chạy quanh sông, rồi ngay bên bờ cát vục mắt nước rửa mặt, hít căng lồng ngực thứ không khí mát lành, tinh khiết”. Sự gần gũi của con người với thiên nhiên như hòa nhập và biết ơn với mẹ thiên nhiên tươi đẹp và trong mát: “Khi bóng tối bao trùm lòng hang Én, tôi ngồi bệt trên cát… Khi trời sáng, ai nấy đều nhoài ra khỏi lều, hít căng lồng ngực”. Và cách tác giả cảm nhận cuộc sống thiên nhiên hoang dã vô cùng đặc biệt. Tác giả miêu tả chân thực, sắc nét cuộc sống nguyên thủy, hoang dã cho thấy vẻ đẹp hùng vĩ, vừa hoang sơ, vừa bí ẩn của thiên nhiên. Điều đó không làm cho người đọc hoảng sợ mà giúp người đọc càng muốn khám phá, chinh phục thiên nhiên hơn bao giờ hết. Qua đó, có thể thấy văn bản đã thể hiện tình cảm yêu mến của tác giả đối với thiên nhiên và sự trân trọng dành cho những kì quan quý giá của đất nước.

Câu 8:

Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.

Lời giải chi tiết:

Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được trích từ tác phẩm Trời xanh do tác giả Nguyên Hồng sáng tác

Câu 9:

Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản Cửu Lòng Giang ta ơi.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.

Lời giải chi tiết:

- Giá trị nội dung

Bài thơ bắt đầu từ hình ảnh chật chội của lớp học để đưa đến hình ảnh rộng lớn của dòng sông Mê Kông, đem đến cho người đọc những hiểu biết về dòng sông cùng con người Nam Bộ và thể hiện tình cảm của tác giả dành cho quê hương, xứ sở Việt Nam.

- Giá trị nghệ thuật

Thể thơ tự do với kết cấu đặc biệt cùng các biện pháp tu từ: so sánh, ẩn dụ, điệp,...

Câu 10:

Từ văn bản Cửu Long Giang ta ơi, viết đoạn văn nêu cảm nhận về hình ảnh dòng sông Cửu Long.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

Đi khắp dải đất cong cong hình chữ S, có biết bao dòng sông hội tụ để cất lên câu hát yêu thương, để suy tưởng nguồn cội, để gợi nhớ tuổi thơ êm đềm. Những dòng sông đã chắp cánh cho các thi nhân bay lên cùng với cảm hứng yêu nước, thương nòi. Dòng sông Cửu Long trong “Cửu Long Giang ta ơi” là một dòng sông như thế. Sông Mê Kông đến với cậu học trò mười tuổi từ trong lớp học lớn lao, từ nơi bản đồ kì diệu, cậu bé bắt gặp dòng sông mông mênh khiến tim đập mạnh không sao hiểu được. Dòng sông xuất hiện trong vẻ đẹp kì vĩ, hoang sơ của thiên nhiên với “cây lao lá đổ”, “tan hoang dứa mật”. Dòng sông được nhân hóa với tiếng hát, với âm thanh ngợi ca trong tình yêu thương, niềm tự hào của thiên nhiên, xứ sở. Và dòng sông ấy mang hơi thở, linh hồn của một người mẹ, một người mẹ đã quặn đau và sinh ra “chín nhánh sông vàng”, chính là dòng Cửu Long giang của chúng ta. Tác giả đã viết về dòng sông bằng tất cả niềm tự hào của người con yêu nước. Cửu Long giang – đó không chỉ là dòng sông bồi đắp phù sacho nhuận màu hoa trái, đó còn là dòng sông của niềm tự hào, của tình yêu nước mãnh liệt và thiết tha, nồng hậu.

Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí

Bài học Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 6, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.

Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)

Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:

Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 6, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.

Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn

Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.

Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn

Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về kí mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 6 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.