Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều
Tổng quan nội dung
Hướng Dẫn Giải: Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều (Môn Ngữ văn Lớp 9)
Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 9, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.
Nội dung nào sau đây không phải là yêu cầu cần đạt của Bài Mở đầu?
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 5 SBT Văn 9 Cánh diều
Nội dung nào sau đây không phải là yêu cầu cần đạt của Bài Mở đầu?
A. Có được một số thông tin về nội dung chính của sách Ngữ văn 9
B. Hiểu được cấu trúc sách và cấu trúc các bài học
C. Biết cách vận dụng các yêu cầu đọc, viết, nói và nghe
D. Hiểu và biết cách sử dụng sách Ngữ văn 9
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
C. Biết cách vận dụng các yêu cầu đọc, viết, nói và nghe
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 5 SBT Văn 9 Cánh diều
Phương án nào nêu đúng những loại văn bản lớn trong sách giáo khoa (SGK) Ngữ văn 9?
A. Văn bản nghị luận, văn bản thông tin, văn bản truyện
B. Văn bản văn học, văn bản nghị luận, văn bản thông tin
C. Văn bản văn học, văn bản nghị luận, văn bản truyện
D. Văn bản nghị luận, văn bản thông tin, văn bản truyện truyền kì
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
B. Văn bản văn học, văn bản nghị luận, văn bản thông tin
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 5 SBT Văn 9 Cánh diều
Phương án nào nêu đúng toàn bộ tên các thể loại truyện trong SGK Ngữ văn 9?
A. Truyện ngắn, truyện thơ Nôm, truyện trinh thám, truyện lịch sử
B. Truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện thơ Nôm, truyện trinh thám
C. Truyện cười, truyện thơ Nôm, truyện ngụ ngôn, truyện lịch sử
D. Truyện thơ Nôm, truyện ngắn, truyện truyền kì, truyện trinh thám
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
A. Truyện ngắn, truyện thơ Nôm, truyện trinh thám, truyện lịch sử
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 5 SBT Văn 9 Cánh diều
SGK Ngữ văn 9 hướng dẫn em đọc hiểu những thể loại thơ nào?
A. Thơ tám chữ, thơ tự do, thơ Đường luật, thơ song thất lục bát
B. Thơ sáu và bảy chữ, thơ tám chữ, thơ song thất lục bát
C. Thơ bốn và năm chữ, thơ Đường luật, thơ tự do
D. Thơ bốn và năm chữ, thơ lục bát, thơ tám chữ
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
A. Thơ tám chữ, thơ tự do, thơ Đường luật, thơ song thất lục bát
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Dòng nào nêu đúng tên các văn bản bi kịch trong SGK Ngữ văn 9?
A. Đổi tên cho xã, Chị tôi
B. Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục, Người thứ bảy
C. Sống, hay không sống?, Đình công và nổi dậy
D. Đình công và nổi dậy, Đổi tên cho xã
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
C. Sống, hay không sống?, Đình công và nổi dậy
Câu 6
Trả lời Câu hỏi 6 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Sách Ngữ văn 9 hưỡng dẫn các em đọc hiểu những thể loại văn học nào? So với sách Ngữ văn các lớp 6, 7 và 8, sách Ngữ văn 9 có thêm thể loại nào mới? Nội dung hướng dẫn cách đọc các thể loại có điểm gì chung?
Phương pháp giải:
Liệt kê các thể loại văn học được đọc hiểu trong sách Ngữ văn 9
Lời giải chi tiết:
- Sách Ngữ văn 9 hưỡng dẫn đọc hiểu những thể loại văn học: thơ song thất lục bát, truyện thơ Nôm, văn bản nghị luân, truyện ngắn, văn bản thông tin, truyện truyền kì, truyện trinh thám, thơ tám chữ, thơ tự do, kịch
- So với sách Ngữ văn các lớp 6, 7, 8, sách Ngữ văn 9 hưỡng dẫn đọc hiểu các thể loại văn học mới như: truyện thơ Nôm, truyện truyền kì, truyện trinh thám, thơ song thất lục bát, thơ tám chữ, bi kịch
- Nội dung hướng dẫn cách đọc các thể loại văn học có điểm chung là: nêu lưu ý cần tuân thủ khi đọc các thể loại lớn nói chung (yêu cầu chung về đọc truyện, thơ, kịch,…), sau đó yêu cầu chú ý các đặc điểm về thể loại cụ thể của văn bản.
Câu 7
Trả lời Câu hỏi 7 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Dựa vào nội dung mục 2. Đọc hiểu văn bản thơ của Bài Mở đầu, từ thông tin ở cột giữa, xác định thể thơ ở cột bên trái và tên tác giả ở cột bên phải sao cho phù hợp trong bảng sau:
Thể thơ | Nhan đề văn bản | Tác giả |
Khóc Dương Khuê | ||
Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ | ||
Cảnh vui của nhà nghèo | ||
Sông núi nước Nam | ||
Phò giá về kinh | ||
Quê hương | ||
Chiều xuân | ||
Bếp lửa | ||
Nhật kí đô thị hóa | ||
Nói với con |
Phương pháp giải:
Tìm hiểu các văn bản trong SGK, kết hợp tìm hiểu ở phần Tri thức ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Thể thơ | Nhan đề văn bản | Tác giả |
Song thất lục bát | Khóc Dương Khuê | Nguyễn Khuyến |
Song thất lục bát | Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ | Đặng Trần Côn |
Song thất lục bát | Cảnh vui của nhà nghèo | Tản Đà |
Thất ngôn tứ tuyệt | Sông núi nước Nam | Khuyết danh |
Ngũ ngôn tứ tuyệt | Phò giá về kinh | Trần Quang Khải |
Thơ tám chữ | Quê hương | Tế Hanh |
Thơ tám chữ | Chiều xuân | Anh Thơ |
Thơ tự do | Bếp lửa | Bằng Việt |
Thơ tự do | Nhật kí đô thị hóa | Mai Văn Phấn |
Thơ tự do | Nói với con | Y Phương |
Câu 8
Trả lời Câu hỏi 8 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Văn bản nghị luận được học ở sách Ngữ văn 9 gồm những văn bản nào? Cần lưu ý gì về cách đọc?
Phương pháp giải:
Đọc SGK và liệt kê
Lời giải chi tiết:
- Văn bản nghị luận được học ở sách Ngữ văn 9 gồm những văn bản: Bàn về đọc sách, Khoa học muôn năm, Mục đích của việc học, Nghĩ thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương”, Về truyện “Làng” của Kim Lân, Phân tích bài “Khóc Dương Khuê”
- Lưu ý về cách đọc: phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày chủ quan; biết nhận xét, đánh giá tính chất đúng – sai của vấn đề hoặc quan điểm được nêu trong văn bản;…
Câu 9
Trả lời Câu hỏi 9 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Nêu nhan đề của các văn bản thông tin ở sách Ngữ văn 9 và những lưu ý về cách đọc
Phương pháp giải:
Đọc SGK và liệt kê
Lời giải chi tiết:
- Nhan đề của các văn bản thông tin ở sách Ngữ văn 9: Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ; Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu; Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông; Quần thể di tích Cố đô Huế; Cùng nhà văn Tô Hoài ngắm phố phường Hà Nội; Đền tháp vẫn ngủ yên
- Lưu ý về cách đọc:
+ Nhận biết và phân tích được ý nghĩa của nhan đề, thông tin cơ bản, đặc điểm văn bản và mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh; đánh giá được vai trò của các chi tiết quan trọng trong văn bản; mối quan hệ giữa phương tiện ngôn ngữ và phương tiện phi ngôn ngữ.
+ Nhận biết được nghĩa và cách dùng tên viết tắt của một số tổ chức quốc tế.
+ Biết viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh, có sử dụng hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu, ...
+ Biết thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.
+ Tự hào về những danh lam thắng cảnh của đất nước, có ý thức tìm hiểu và góp phần bảo vệ các di sản thiên nhiên - văn hoá.
Câu 10
Trả lời Câu hỏi 10 trang 6 SBT Văn 9 Cánh diều
Những nội dung lớn của phần tiếng Việt được học trong sách Ngữ văn 9 là gì?
Phương pháp giải:
Đọc SGK và liệt kê
Lời giải chi tiết:
Những nội dung lớn của phần tiếng Việt được học trong sách Ngữ văn 9 là:
- Từ ngữ
- Ngữ pháp
- Hoạt động giao tiếp
- Sự phát triển của ngôn ngữ
Câu 11
Trả lời Câu hỏi 11 trang 7 SBT Văn 9 Cánh diều
Đọc phần II. Học viết trong Bài Mở đầu và trả lời các câu hỏi sau:
a. Sách Ngữ văn 9 rèn luyện cho các em viết những kiểu văn bản nào? Yêu cầu cần đạt cụ thể của mỗi kiểu văn bản là gì? Hoàn thành bảng sau:
Kiểu văn bản | Yêu cầu cần đạt |
Nghị luận | Viết được văn bản nghị luận về một vấn đề cần giải quyết; trình bày được giải pháp khả thi và có sức thuyết phục |
b. Những yêu cầu về quy trình và kĩ năng viết các kiểu văn bản có gì giống và khác so với sách Ngữ văn 8?
Phương pháp giải:
Đọc phần II. Học viết trong Bài Mở đầu
Lời giải chi tiết:
a.
Sách Ngữ văn 9 tiếp tục hướng dẫn các em rèn luyện kĩ năng viết văn bản theo bốn bước: chuẩn bị, tìm ý và lập dàn ý, viết, kiểm tra và chỉnh sửa. Ngoài ra, sách còn bổ sung vào mỗi bài một nội dung rèn luyện kĩ năng cụ thể như: biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp; miêu tả và tự sự trong văn thuyết minh; thao tác chứng minh và bác bỏ; kết hợp kể, miêu tả và biểu cảm trong bài tự sự ;... Yêu cầu cần đạt về kĩ năng viết từng kiểu văn bản như sau:
Kiểu văn bản | Yêu cầu cần đạt |
Nghị luận | Viết được văn bản nghị luận về một vấn đề cần giải quyết; trình bày được giải pháp khả thi và có sức thuyết phục |
Tự sự | Viết được một truyện kể sáng tạo, có thể mô phỏng một truyện đã đọc; sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong truyện. |
Biểu cảm | Bước đầu biết làm một bài thơ tám chữ. Viết được đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ. |
Thuyết minh | Viết được văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh họa |
Nhật dụng | Viết được văn bản quảng cáo hoặc tờ rơi về một sản phẩm hay một hoạt động, sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ và phương tiện phi ngôn ngữ |
Câu 12
Trả lời Câu hỏi 12 trang 7 SBT Văn 9 Cánh diều
Đọc phần III. Học nói và nghe trong Bài Mở đầu, tóm tắt các yêu cầu cần đạt của kĩ năng nói và nghe theo bảng sau:
Kĩ năng | Yêu cầu cần đạt |
Nói | |
Nghe | |
Nói – nghe tương tác |
Phương pháp giải:
Đọc phần III. Học nói và nghe trong Bài Mở đầu
Lời giải chi tiết:
Kĩ năng | Yêu cầu cần đạt |
Nói | - Thuyết minh được về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ. - Biết trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự. - Kể được một câu chuyện tưởng tượng (có bối cảnh, nhân vật, cốt truyện, ... ). |
Nghe | Nghe và nhận biết được tính thuyết phục của một ý kiến; chỉ ra được những hạn chế (nếu có). |
Nói – nghe tương tác | - Biết thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi. - Thực hiện được một cuộc phỏng vấn ngắn, xác định được mục đích, nội dung và cách thức phỏng vấn. |
Câu 13
Trả lời Câu hỏi 13 trang 7 SBT Văn 9 Cánh diều
Đọc phần Cấu trúc của sách “Ngữ văn 9” và nêu nhiệm vụ của học sinh vào cột phải theo bảng:
Các phần của bài học | Nhiệm vụ của học sinh |
YÊU CẦU CẦN ĐẠT | |
KIẾN THỨC NGỮ VĂN | |
ĐỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN - Tên văn bản - Chuẩn bị - Đọc hiểu THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU | |
VIẾT - Định hướng - Thực hành | |
NÓI VÀ NGHE - Định hướng - Thực hành | |
TỰ ĐÁNH GIÁ | |
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC |
Phương pháp giải:
Đọc phần Tri thức ngữ văn trong SGK
Lời giải chi tiết:
Các phần của bài học | Nhiệm vụ của học sinh |
YÊU CẦU CẦN ĐẠT | - Đọc trước khi học để có định hướng đúng. - Đọc sau khi học để tự đánh giá. |
KIẾN THỨC NGỮ VĂN | - Đọc trước khi học để có kiến thức làm căn cứ thực hành. - Vận dụng trong quá trình thực hành. |
ĐỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN - Tên văn bản - Chuẩn bị - Đọc hiểu THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU | - Tìm hiểu thông tin về thể loại, bối cảnh, tác giả, tác phẩm, ... - Đọc trực tiếp văn bản, các câu gợi ý ở bên phải và chú thích ở chân trang. - Trả lời câu hỏi đọc hiểu. - Làm bài tập thực hành tiếng Việt. - Đọc hiểu văn bản tương tự về thể loại và kiểu văn bản đã học. |
VIẾT - Định hướng - Thực hành | - Đọc và suy nghĩ về định hướng viết. - Làm các bài tập thực hành viết. |
NÓI VÀ NGHE - Định hướng - Thực hành | - Đọc và suy nghĩ về định hướng nói và nghe. - Làm bài tập thực hành nói và nghe. |
TỰ ĐÁNH GIÁ | Tự đánh giá kết quả đọc hiểu và viết thông qua đọc, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận về một văn bản tương tự các văn bản đã học. |
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC | - Đọc mở rộng theo gợi ý. - Thu thập tư liệu liên quan đến bài học. |
Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều
Bài học Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 9, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.
Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)
Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:
- Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
- Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 9, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
- Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.
Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn
Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.
Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn
Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Giải Bài tập mở đầu trang 5 sách bài tập Ngữ văn 9 - Cánh diều mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 9 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.