Quan thanh tra (Gô – gôn)

Tác giả Gô-gôn

- Tên tuổi: Gô-gôn (1809 – 1852).

- Ông là một văn sĩ, thi sĩ, kịch tác gia và phê bình gia người Nga gốc Ukraina - Ba Lan.

- Ngay từ rất sớm Gô-gôn đã phát triển tính khí bi quan và bí ẩn, thể hiện qua hoài bão vô hạn và tự ý thức về nỗi thống khổ. Cũng từ những ngày ấy, ông đã sớm bộc lộ tài năng bắt chước, điều này về sau giúp ông trở thành độc giả của chính những tác phẩm mình viết nên, và khiến ông ấp ủ ý tưởng trở thành diễn viên.

- Năm 1834, Gô-gôn được bổ nhiệm làm Giáo sư Lịch sử Trung đại của Đại học Tổng hợp Sankt-Peterburg mặc dù ông không đủ điều kiện chuyên môn. Nhận thấy công việc học thuật này hoàn toàn thất bại, ông liền từ chức ngay năm 1835.

- Trong giai đoạn 1832-1836, Gô-gôn dồn hết năng lượng vào công việc. Mặc dù hầu hết tác phẩm của ông đều ít nhiều liên quan đến bốn năm liên hệ trao đổi với Pushkin này, nhưng Gô-gôn vẫn chưa cho rằng thành công trong sự nghiệp văn học đã thỏa mãn hoài bão của ông.

- Từ năm 1836 đến năm 1848, Gô-gôn sống ở nước ngoài, qua lại hai nước Đức và Thụy Sĩ.

- Các tác phẩm tiêu biểu : Người tù binh Kavkaz (truyện ngắn); Nhật ký một người điên (truyện ngắn); Cái mũi (truyện ngắn); Quan thanh tra (hài kịch); Chiếc áo khoác (truyện ngắn); Những linh hồn chết (tiểu thuyết),...

Sơ đồ tư duy Tác giả Gô-gôn

Tác giả Quan Thanh Tra (Gô-gôn)

• Thông tin chung
  • Tên khai sinh: Nikolai Vasilievich Gogol
  • Năm sinh - năm mất: 1809 - 1852
  • Quốc tịch: Nga
  • Thể loại: Tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch
• Tiểu sử
  1. Thời thơ ấu và giáo dục
     • Sinh ra ở làng Velyki Sorochyntsi, Ukraina
     • Gia đình: Quý tộc nghèo
     • Học tại trường trung học ở Nezhin
  2. Sự nghiệp văn học
     • Khởi đầu sự nghiệp: Thể hiện tài năng viết văn sớm
     • Thời kỳ sáng tác đỉnh cao: Những năm 1830 - 1840
     • Cuộc sống cá nhân: Cô đơn, trầm cảm, có ảnh hưởng lớn đến sáng tác
  3. Cái chết
     • Qua đời ở Moscow năm 1852
     • Nguyên nhân: Bệnh tật, suy sụp tinh thần
• Phong cách nghệ thuật
  • Chủ nghĩa hiện thực phê phán
    • Phản ánh hiện thực xã hội Nga đương thời một cách sâu sắc
    • Khắc họa những mặt trái của xã hội: Tham nhũng, bất công, giả dối
  • Hài hước châm biếm
    • Sử dụng các thủ pháp hài hước, châm biếm để phê phán
    • Tạo ra những tình huống trớ trêu, nhân vật lố bịch
  • Tính trữ tình
    • Thể hiện những cảm xúc, suy tư sâu sắc về cuộc đời
    • Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm
• Tác phẩm tiêu biểu
  • Truyện ngắn
    • "Áo choàng"
    • "Nose" (Chếc mũi)
    • "Đêm Giáng Sinh"
  • Tiểu thuyết
    • "Linh hồn chết"
  • Kịch
    • "Quan thanh tra" (The Government Inspector)
• Ý nghĩa tác phẩm "Quan thanh tra"
  • Phê phán: Đanh thép phê phán bộ máy quan lại tham nhũng, thối nát
  • Giá trị hiện thực: Phản ánh chân thực cuộc sống xã hội Nga thế kỷ XIX
  • Tính nhân văn: Thể hiện niềm tin vào công lý, lẽ phải

Ghi chú: Đây là sơ đồ tư duy tóm tắt về tác giả Nikolai Vasilievich Gogol.

Tác phẩm Quan thanh tra

I. Tìm hiểu chung

1. Thể loại

- Đoạn trích Quan thanh tra thuộc thể loại: hài kịch.

2. Xuất xứ

- Tác phẩm được trích trong Quan thanh tra, Vũ Đức Phúc dịch, NXB Lao động – Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, 2009)

3. Phương thức biểu đạt

- Phương thức biểu đạt: tự sự.

4. Bố cục đoạn trích

- Phần 1 (từ đầu đến...được ai ủy nhiệm như vậy): thông báo về sự thật đằng sau bức thư mà tên thanh tra “dởm” để lại.

- Phần 2 (tiếp đến...Pê-téc-bua): cuộc trò chuyện giữa các nhân vật xoay quanh nội dung bức thư ấy.

- Phần 3 (đoạn còn lại): những mất mát của cả bọn quý tộc khi bị tên thanh tra dởm lừa.

5. Giá trị nội dung

- Đoạn trích kể về phần đoạn hai quý tộc báo Khlet-xta- cốp là quan thanh tra làm cho quan lại địa phương tưởng anh là quan thanh tra và ra sức đối đãi, mời chào, đút lót lấy lòng. Sự việc vỡ lẽ khi chủ sự bưu điện đọc bức thư mà Khlet-xta-cốp viết. Bức thư mang nội dung chế giễu các quan chức địa phương, lần lượt từng người bị bôi nhọ.

6. Giá trị nghệ thuật

- Vở kịch sử dụng lời thoại, ngôn ngữ đặc sắc, mang đến những tiếng cười châm biếm sâu cay, nhưng không kém phần thời sự trong cuộc sống hôm nay.

II. Tìm hiểu chi tiết

1. Sự việc thông báo sự thật về quan thanh tra

- Điều được thông báo là người công chức mà mọi người đều tưởng là quan thanh tra lại không phải là quan thanh tra.

- Chủ sự bưu vụ có được thông tin đó nhờ vào chính bức thư của người công chức viết ( tức là Khlet-xta- cốp).

- Thị trưởng trở nên hoảng hốt và sợ hãi trước hành động của chủ sự bưu vụ vì đã tự tiện mở thư của quan thanh tra mà mọi người vẫn tưởng :“Sao ông lại dám thế? Sao ông lại dám bóc thư của một vị quan lớn được ủy nhiệm như vậy ?”

- Tình huống: Mọi người nhận nhầm Khlet- xta –cốp là quan thanh tra được thủ đô cử tới. Chỉ đến khi chủ sự bưu điện đọc bức thư mà Khlet-xta-cốp viết, mọi người mới nhận ra mình bị lừa bởi một người vô danh rỗng túi. Bức thư mang nội dung chế giễu các quan chức địa phương, lần lượt từng người bị bôi nhọ.

- Xung đột:

+ Bề mặt : Quan chức địa phương >< Khlet-xta-cốp.

+ Bề sâu : Nạn tham ô, tham nhũng, sự ngu dốt và thối nát của quan chức địa phương >< Lý tưởng.

2. Đặc điểm nhân vật trong đoạn trích

- Thị trưởng “ ngu như một con ngựa thiến lông xám”

- Chủ sự bưu vụ “giống thằng Mi- khê – ép...chắc cũng chè rượu và bần tiện như thế”

- Ác-tê-mi-phi-líp-pô-vích : “Thằng viện trưởng viện tế bần là một con lợn chính cống đội mũ nồi”

- Lu-ca lu-kích : “ Thằng kiểm học, người sặc mùi hành”

- An-mốt phi- ô –do- rô – vích : “Thằng chánh án...thật hết sức mô- ve –tông”.

Sơ đồ tư duy Tác phẩm Quan thanh tra

Tác phẩm Quan thanh tra (Gô-gôn)

• I. Tác giả
  • Nikolai Vasilievich Gô-gôn (1809-1852)
  • Nhà văn, nhà viết kịch Nga nổi tiếng
  • Phong cách: Hiện thực phê phán, hài hước
• II. Bối cảnh
  • Nga thế kỷ XIX
  • Một thị trấn nhỏ, hẻo lánh
  • Xã hội quan lại mục ruỗng, tham nhũng
• III. Nội dung chính
  • 1. Tình huống kịch:
    • Tin đồn thanh tra đến
    • Sự hoảng loạn, lo sợ của quan lại
    • Khachakov giả làm thanh tra
  • 2. Diễn biến chính:
    • Khachakov "thanh tra" tác quái: nhận hối lộ, đòi hỏi, đe dọa
    • Quan lại địa phương: hối lộ, nịnh bợ, gian dối
    • Vợ và con quan thị trưởng: tiếp cận Khachakov để xin xỏ
    • Sự bế tắc, mâu thuẫn leo thang
  • 3. Cao trào:
    • Khachakov "thanh tra" cầu hôn con gái quan thị trưởng
    • Quan thị trưởng ra lệnh bắt Khachakov
  • 4. Kết thúc:
    • Thanh tra thật xuất hiện
    • Sự sững sờ, bất ngờ của tất cả
    • Bức tượng "đứng hình" của quan lại
• IV. Nhân vật chính
  • Khachakov:
    • Kẻ mạo danh, xảo quyệt, tham lam
    • Đại diện cho sự giả dối, thối nát
  • Quan thị trưởng:
    • Tham nhũng, hèn nhát, đạo đức giả
    • Đại diện cho tầng lớp quan lại mục ruỗng
  • Bobchinsky và Dobchinsky:
    • Kẻ cáo giác, thích gây sự chú ý
    • Đại diện cho sự nhỏ nhen, hám lợi
• V. Nghệ thuật
  • Hài kịch châm biếm:
    • Sử dụng các tình huống trớ trêu, hài hước
    • Phê phán sâu sắc xã hội quan lại
  • Ngôn ngữ:
    • Sinh động, giàu tính biểu cảm
    • Sử dụng nhiều từ ngữ mỉa mai, châm biếm
  • Nhân vật:
    • Xây dựng nhân vật điển hình, có tính khái quát
    • Sử dụng thủ pháp tương phản, đối lập
• VI. Ý nghĩa tác phẩm
  • Phê phán mạnh mẽ xã hội quan lại Nga thế kỷ XIX
  • Vạch trần sự tham nhũng, đạo đức giả, hèn nhát
  • Khuyến khích tinh thần đấu tranh chống lại cái xấu