Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều
Tổng quan nội dung
Hướng Dẫn Giải: Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều (Môn Ngữ văn Lớp 9)
Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 9, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.
Vấn đề cần làm sáng tỏ ở bài này là gì?
Nội dung chính
| Văn bản bàn luận về tình bạn cao đẹp bất chấp thời thế của Dương Khuê và Nguyễn Khuyến thông qua bài thơ Khóc Dương Khuê. |
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 117 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Vấn đề cần làm sáng tỏ ở bài này là gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tình bạn cao cả bất chấp sự thay đổi thời thế của Dương Khuê - Nguyễn Khuyến.
Vấn đề cần làm sáng tỏ là tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Các ý gạch đầu dòng làm rõ nội dung nào?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các gạch đầu dòng làm khơi gợi lại những kỉ niệm khi xưa của đôi bạn Nguyễn Khuyến - Dương Khuê.
Khơi gợi lại những kỉ niệm khi xưa của đôi bạn Nguyễn Khuyến - Dương Khuê.
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chữ nào được chú ý phân tích?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Chữ thôi được chú ý phân tích
Chữ "thôi" trong cụm từ "Thôi đã thôi rồi"
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Dấu ba chấm giữa đoạn thơ có ý nghĩa gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Dấu ba chấm giữa đoạn có ý nghĩa chỉ những câu văn nữa vẫn chưa được trích.
Chỉ những câu văn nữa vẫn chưa được trích
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 119 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Tại sao phần còn lại của bài thơ lại là phần quan trọng?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần còn lại của bài thơ là phần quan trọng vì diễn tả nỗi đau mất bạn của Nguyễn Khuyến.
Vì phần này diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa của Nguyễn Khuyến
Đọc hiểu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 37 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Câu văn nào nêu nhận xét chủ quan của người viết?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Giờ này, trước mắt và trong lòng tác giả là cả một sự trống vắng ghê người
Câu "Giờ này, trước mắt và trong lòng tác giả là cả một sự trống vắng ghê người!"
Đọc hiểu 7
Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Phần kết bài tác giả nêu lên nội dung gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần kết khẳng định bài thơ Khóc Dương Khuê là một viên ngọc quý viết về tình bạn lung linh trong vườn hoa văn học nước nhà.
Phần kết bài nêu lên Khóc Dương Khuê là bài thơ viết về tình bạn hay nhất của nền văn học nước nhà.
CH cuối bài 1
Trả lời Câu hỏi 1 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Mục đích của văn bản Phân tích bài “Khóc Dương Khuê” là gì?
Phương pháp giải:
- Đọc văn bản
- Xác định mục đích viết của tác giả
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mục đích của văn bản Phân tích bài Khóc Dương Khuê là muốn ca ngợi bài thơ là một tuyệt tác viết về tình bạn vĩnh cửu trong nền văn học nước nhà.
Mục đích: muốn ca ngợi bài thơ là một tuyệt tác viết về tình bạn vĩnh cửu trong nền văn học nước nhà.
CH cuối bài 2
Trả lời Câu hỏi 2 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì?
Phương pháp giải:
Phân chia bố cục phù hợp với nội dung
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Bố cục văn bản gồm 3 phần
+ Phần 1 (trong nhiều mối quan hệ … ông đã viết một áng thơ khóc bạn): Giới thiệu vấn đề cần nghị luận.
+ Phần 2 (tiếp … chân thành về tình bạn): Triển khai vấn đề về nghị luận.
+ Phần 3 (còn lại): Tổng kết vấn đề nghị luận.
Bố cục | Nội dung chính |
Phần 1 (trong nhiều mối quan hệ … ông đã viết một áng thơ khóc bạn) | Giới thiệu vấn đề cần nghị luận. |
Phần 2 (tiếp … chân thành về tình bạn) | Triển khai vấn đề về nghị luận. |
Phần 3 (còn lại) | Tổng kết vấn đề nghị luận. |
CH cuối bài 3
Trả lời Câu hỏi 3 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Tác giả đã phân tích bài thơ theo cách nào? Cách phân tích ấy có tác dụng gì trong việc làm rõ nội dung chính của bài thơ?
Phương pháp giải:
- Đọc văn bản
- Chú ý cách tác giả phân tích bài thơ
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả đã phân tích bài thơ theo cách phân tích lần lượt các câu thơ trong bài. Cách phân tích ấy có tác dụng làm rõ từng ý tứ, cảm xúc của tác giả khi mất bạn.
Tác giả phân tích lần lượt các câu thơ trong bài có tác dụng làm rõ từng ý tứ, cảm xúc của tác giả khi mất bạn.
CH cuối bài 4
Trả lời Câu hỏi 4 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chỉ ra luận đề và các luận điểm chính trong văn bản. Em hãy cho biết: Các luận điểm trong văn bản có làm sáng tỏ được luận đề không? Vì sao?
Phương pháp giải:
- Xác định luận đề
- Xác định hệ thống luận điểm
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Luận đề: Tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng.
- Luận điểm 1: Tất cả nỗi đau mất bạn dường như dồn nén vào câu lục bát mở đầu này.
- Luận điểm 2: Với Nguyễn Khuyến, sau giây phút bình tĩnh lại, cả một quãng đời thanh xuân thơ mộng, êm đẹp đầy ắp kỉ niệm về tình bạn lần lượt hiện ra cụ thể, sinh động, sống dậy trong lòng và trước mắt tác giả cũng như độc giả.
- Luận điểm 3: Với mạch cảm xúc ấy, tác giả đưa chúng ta về những ấn tượng mới khó quên trong lần gặp gỡ cuối cùng của ông với bạn cố tri Dương Khuê.
- Luận điểm 4: Phần còn lại gồm mười sáu câu là phần quan trọng của tác phẩm Khóc Dương Khuê, diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa!
- Luận điểm 5: Mấy câu kết của đoạn này làm hiện lên hình tượng nỗi đau khôn tả, tiếng khóc không nước mắt, nỗi đau dường như đã dồn cả vào lòng.
- Các luận điểm có làm sáng tỏ được luận đề vì những luận điểm trên đã được tác giả triển khai rất chi tiết và rõ ràng.
Luận đề: Tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng. | |
Luận điểm 1 | Tất cả nỗi đau mất bạn dường như dồn nén vào câu lục bát mở đầu này |
Luận điểm 2 | Với Nguyễn Khuyến, sau giây phút bình tĩnh lại, cả một quãng đời thanh xuân thơ mộng, êm đẹp đầy ắp kỉ niệm về tình bạn lần lượt hiện ra cụ thể, sinh động, sống dậy trong lòng và trước mắt tác giả cũng như độc giả. |
Luận điểm 3 | Với mạch cảm xúc ấy, tác giả đưa chúng ta về những ấn tượng mới khó quên trong lần gặp gỡ cuối cùng của ông với bạn cố tri Dương Khuê |
Luận điểm 4 | Phần còn lại gồm mười sáu câu là phần quan trọng của tác phẩm Khóc Dương Khuê, diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa! |
Luận điểm 5 | Mấy câu kết của đoạn này làm hiện lên hình tượng nỗi đau khôn tả, tiếng khóc không nước mắt, nỗi đau dường như đã dồn cả vào lòng |
- Các luận điểm làm sáng tỏ luận đề vì những luận điểm trên đã được tác giả triển khai rất chi tiết và rõ ràng.
CH cuối bài 5
Trả lời Câu hỏi 5 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Dẫn ra một số bằng chứng cho thấy tác giả đã sử dụng cách trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Phương pháp giải:
Xác định một số bằng chứng khách quan
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Nêu vấn đề khách quan:
+ Trước ông, Phạm Thái chẳng đã viết văn tế Trương Đăng Thụ và sau ông, Phan Bội Châu cũng viết văn tế Phan Châu Trinh.
+ Nỗi đau mất bận hiện ra dưới nhiều cung bậc: lúc bộc phát, lục ngậm ngùi nuối tiếc, lúc lắng đọng thấm sâu, chi phối tuổi già của tác giả.
- Phát biểu ý kiến chủ quan:
+ Tiếc thay đó lại là sự thật nghiệt ngã!
+ Kì tái ngộ quý hóa biết dường nào!
+ Đúng là nỗi mừng biết lấy chi cân?
Trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan | Phát biểu ý kiến chủ quan. |
+ Trước ông, Phạm Thái chẳng đã viết văn tế Trương Đăng Thụ và sau ông, Phan Bội Châu cũng viết văn tế Phan Châu Trinh. + Nỗi đau mất bận hiện ra dưới nhiều cung bậc: lúc bộc phát, lục ngậm ngùi nuối tiếc, lúc lắng đọng thấm sâu, chi phối tuổi già của tác giả. | + Tiếc thay đó lại là sự thật nghiệt ngã! + Kì tái ngộ quý hóa biết dường nào! + Đúng là nỗi mừng biết lấy chi cân? |
CH cuối bài 6
Trả lời Câu hỏi 6 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm nào về cách thức phân tích một bài thơ?
Phương pháp giải:
Liên hệ bản thân em
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả. Liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Kinh nghiệm: khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả đồng thời liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả. Liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Bài đọc liên quan
Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều
Bài học Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 9, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.
Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)
Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:
- Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
- Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 9, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
- Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.
Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn
Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.
Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn
Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 9 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.