Soạn bài Tự đánh giá bài 4 SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều

Trả lời Câu hỏi 1 trang 115 SGK Văn 9 Cánh diều

Truyện viết về đề tài gì?

A. Thiếu nhi

B. Loài vật

C. Hà Nội

D. Mùa hè

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

A.Thiếu nhi

Trả lời Câu hỏi 2trang 115 SGK Văn 9 Cánh diều

Phương án nào nêu đúng về bối cảnh của câu chuyện?

A. Khu tập thể vốn toàn những hộ độc thân, gần Hồ Tây (Hà Nội); vào mùa hè

B. Khu tập thể của các gia đình gồm nhiều thế hệ cùng sinh sống; vào mùa hè

C. Các vùng quê quanh Hà Nội, nơi bố mẹ bọn trẻ về thăm con vào mỗi dịp hè

D. Khu vườn bách thú của Hà Nội, nơi bọn trẻ được tham quan vào mỗi dịp hè

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần đầu văn bản

Lời giải chi tiết:

A.Khu tập thể vốn toàn những hộ độc thân, gần Hồ Tây (Hà Nội); vào mùa hè

Trả lời Câu hỏi 3 trang 115 SGK Văn 9 Cánh diều

Hình ảnh những con cá cờ được miêu tả trong phần (1) của văn bản thể hiện điều gì?

A. Cuộc sống bình yên, an toàn, hạnh phúc, tràn đầy niềm vui được thoả sức khám phá những điều mới mẻ của lũ trẻ con trong khu tập thể

B. Cuộc sống quen thuộc, chật hẹp, đơn điệu, không được thoả sức khám phá, phát hiện những niềm vui mới mẻ của lũ trẻ con trong khu tập thể

C. Cuộc sống tràn đầy niềm vui mới mẻ mà lũ trẻ con mang tới cho khu tập thể vào mỗi mùa hè

D. Cuộc sống vất vả, nhọc nhằn, tạm bợ của những hộ độc thân trong khu tập thể vốn được cải tạo lại từ tòa biệt thự cổ hai tầng

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 1 văn bản

Lời giải chi tiết:

B.Cuộc sống quen thuộc, chật hẹp, đơn điệu, không được thoả sức khám phá, phát hiện những niềm vui mới mẻ của lũ trẻ con trong khu tập thể

Trả lời Câu hỏi 4 trang 115 SGK Văn 9 Cánh diều

Đoạn văn "Vẳng đến từ xa một tiếng đàn [...] tim đập...” kể về điều gì?

A. Giấc mơ của Quang sau khi đã thả những con cá cờ ra Hồ Tây

B. Giấc mơ của Quang trong lúc bị lạc và thiếp đi ở ga tàu hoả

C. Những điều Quang đang chứng kiến khi cùng các bạn đứng trước cung Thiếu nhi

D. Những điều Quang và các bạn tưởng tượng khi cùng chơi ở khu nhà tập thể

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

B.Giấc mơ của Quang trong lúc bị lạc và thiếp đi ở ga tàu hoả

Trả lời Câu hỏi 5 trang 115 SGK Văn 9 Cánh diều

Ghép trích dẫn ở bên A với phương án phù hợp được nêu ở bên B:

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, áp dụng phần kiến thức ngữ văn về đối thoại, ngôi kể, độc thoại…

Lời giải chi tiết:

1 - c

2 - a

3 - e

4 - b

Trả lời Câu hỏi 6 trang 116 SGK Văn 9 Cánh diều

Hãy tóm tắt truyện Những con cá cờ.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, tóm tắt

Lời giải chi tiết:

Câu chuyện kể về cậu bé Quang cũng giống như nhiều đứa trẻ, mùa hè sẽ được đón lên Hà Nội cùng bố mẹ trong một khu tập thể. Chúng chơi với nhau rất vui vẻ và Quang rất giỏi câu những con cá cờ từ cái bể đen ngòm bỏ vào bình thủy tinh. Ý định đưa vợ con đi chơi của Chất - bố Quang ngày càng nhạt dần còn lũ trẻ thì đã quá chán cái khu tập thể. Chúng kéo nhau đi chơi ở nhiều nơi nhưng Quang bị lạc. Cuối cùng, cậu bị bố đánh nhưng điều làm cậu khóc lại là những chú cá cờ bị rơi ra khỏi chiếc bình đã vỡ tan. Cuối truyện, cậu mang những chú cá ra Hồ Tây thả, cho chúng được tự do.

Trả lời Câu hỏi 7 trang 116 SGK Văn 9 Cánh diều

Chỉ ra sự khác biệt trong suy nghĩ và tâm lí của những người lớn với bọn trẻ trong khu tập thể.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, tìm chi tiết thể hiện khác biệt

Lời giải chi tiết:

Trong suy nghĩ của người lớn ở khu tập thể, họ luôn coi sự yên ổn, chừng mực làm trọng, rất ngại phải đi chơi, không thích dắt díu nhau ra đường

Thế nhưng bọn trẻ con, cho dù trò chơi hấp dẫn thì chúng cũng mau chán, chúng thấy khu nhà quá chật hẹp, tù túng và mong muốn được thoát ra bên ngoài thăm thú

Trả lời Câu hỏi 8 trang 116 SGK Văn 9 Cánh diều

Xác định chủ đề của truyện. Chi tiết những chú cá cờ sống trong "cái bể xi măng hình bầu dục khá lớn, giữa bể là hòn non bộ và trong bể lúc nào cũng lưng lửng một lớp nước lưu cữu, đen sẫm như mực...” và những hình ảnh trong "giấc mơ ban nãy của cậu bé Quang” có ý nghĩa như thế nào trong việc làm sáng tỏ chủ đề?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, khái quát chủ đề

Lời giải chi tiết:

Chủ đề: phê phán lối sống tù túng, chật hẹp, bó buộc của con người và mong ước một cuộc sống tự do

Chi tiết những chú cá cờ sống trong "cái bể xi măng hình bầu dục khá lớn, giữa bể là hòn non bộ và trong bể lúc nào cũng lưng lửng một lớp nước lưu cữu, đen sẫm như mực...” đại diện cho những con người sống mãi trong sự tù túng, cũ mòn, không tìm thấy lối đi, khiến cho họ trở nên “ngù ngờ và ngốc nghếch hơn nhiều so với đồng loại sống ở nơi thông thoáng”

Chi tiết những hình ảnh trong giấc mơ của Quang thể hiện cho ước mơ, khát vọng của đứa trẻ hay con người hướng tới một cuộc sống rộng mở hơn, có sự tự do, thoát khỏi những cái bể hay “khu tập thể” sáo mòn.

Trả lời Câu hỏi 9 trang 116 SGK Văn 9 Cánh diều

Chi tiết "những con cá cờ” ở cuối truyện được Quang thả ra Hồ Tây, “lòng hồ mênh mông” có ý nghĩa gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, liên hệ mở rộng hình tượng

Lời giải chi tiết:

Chi tiết có ý nghĩa giống như một sự giải thoát. Những con cá cờ bị nhốt trong cái bể xi măng đen ngòm làm cho chúng ngù ngờ và ngốc nghếch cũng giống như những đứa trẻ bị nuôi thả trong khu tập thể tách biệt với thế giới bên ngoài. Quang thả chúng đi tức là cho chúng cơ hội tự do, cũng nói lên ước mơ của cậu bé sẽ có thể đến với những chân trời mới tự do hơn.

Trả lời Câu hỏi 10 trang 116 SGK Văn 9 Cánh diều

Hãy chọn nhập vai nhân vật người bố hoặc nhân vật cậu bé Quang để chia sẻ bài học mà nhân vật rút ra từ câu chuyện này.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, đưa ra bài học từ góc độ cá nhân

Lời giải chi tiết:

Tôi là Chấp. Qua câu chuyện mà con trai trải qua, tôi rút ra được bài học không nên giam con trẻ trong giới hạn mà người lớn áp đặt lên chúng, nếu có cơ hội hãy mang chúng đến với thế giới rộng lớn ngoài kia.