Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12

Tổng quan nội dung

Hướng Dẫn Giải: Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12 (Môn Ngữ văn Lớp 7)

Bạn đang theo dõi phần hướng dẫn giải chi tiết và chuyên sâu dành riêng cho bài học Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12. Đây là một nội dung học tập quan trọng nằm trong chương trình môn Ngữ văn của học sinh lớp 7, được trích xuất từ bộ SGK chuẩn . Trong bài học này, chúng tôi không chỉ cung cấp đáp án chính xác cho các câu hỏi phần lý thuyết, mà còn giải mã cặn kẽ từng bài tập tự luận và trắc nghiệm nằm ở cuối bài. Mỗi bước biến đổi công thức, mỗi luận điểm đưa ra đều được đội ngũ giáo viên phân tích rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tư duy và áp dụng thành thạo cho các dạng bài kiểm tra tương tự. Hãy cùng chuẩn bị vở nháp và theo dõi sát sao từng bước giải dưới đây để củng cố vững chắc kiến thức của bạn nhé.

Đọc văn bản sau: MỘT THỨC QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

Đề thi Đáp án

Đề thi

PHẦN I – ĐỌC HIỂU (6 điểm)

Đọc văn bản sau:

MỘT THỨC QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

(Thạch Lam)

[1] Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời/

[2] Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới xác định được, người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm thuyền từ đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn, cái cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy. Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách thức làm cốm, nhưng không có đâu làm được hạt cốm dẻo, thơm và ngon được bằng ở làng Vòng, gần Hà Nội. Tiếng cốm Vòng đã lan khắp tất cả ba kì, và đến mùa cốm, các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng…

[3] Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và tahnh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu Tết. Không gì còn hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ nghi. Hồng cốm tốt đôi… Và không bao giờ có hai màu lại hòa hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bề. (Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài: những kẻ mới giàu vô học có biết đâu mà thưởng thức được những vẻ cao quý kín đáo và nhũn nhặn?)

[4] Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen. Khi các cô gái làng Vòng đỏ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ, và tinh khiết, không có mảy may một chút bụi nào. Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được trang nhã và đẹp đẽ hơn, và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều năm.

(Nguồn: Thạch Lam, Hà Nội băm sáu phố phường, NXB Đời nay, Hà Nội, 1943)

Câu 1. Thể loại của văn bản trên là:

A. Truyện ngắn

B. Tùy bút

C. Tản văn

D. Hồi kí

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:

A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Thuyết minh

D. Biểu cảm

Câu 3. Đoạn [4] nói về phương diện nào?

A. Cách thức làm cốm

B. Nguồn gốc của cốm

C. Vẻ đẹp và công dụng của cốm

D. Sự thưởng thức cốm

Câu 4. Từ nào sau đây là từ Hán Việt?

A. Cơn gió

B. Thơm mát

C. Thanh nhã

D. Hoa cỏ

Câu 5. Đâu không phải là lí do cốm làng Vòng nổi tiếng?

A. Cốm làng Vòng có cách chế biến đặt biệt

B. Cốm làng Vòng rất thơm, dẻo và hạt mẩy như những hạt ngọc

C. Cốm làng Vòng rất đắt đỏ

D. Cốm làng Vòng có cách thưởng thức rất cầu kì, tinh tế

Câu 6. Vì sao Cốm lại là một thứ quà sêu Tết?

A. Vì cốm là thức dâng của đất trời, mang trong nó hương vị vừa thanh nhã vừa đậm đà hương vị của đồng quê nội cỏ

B. Vì Cốm là thức quà mà mọi người rất thích

C. Vì Cốm là thức quà sang trọng, thích hợp dùng để làm quà trong những ngày lễ

D. Vì thời điểm Tết đến, người ta mới chế biến ra cốm như một món quà

Câu 7. Để thưởng thức những vị ngon của cốm, tác giả đã cho rằng đó là sự cảm nhận tinh tế bằng các giác quan nào?

A. Vị giác, thính giác, thị giác

B. Khứu giác, vị giác, thị giác

C. Thính giác, xúc giác, thị giác

D. Vị giác, xúc giác, thị giác

Câu 8. Theo em, văn bản “Một thức quà của lúa non: Cốm” muốn gửi đến người đọc những thông điệp gì?

A. Thông điệp: lưu giữ cách chế biến cốm

B. Thông điệp: phát triển cốm thành một ngành công nghiệp chế biến thực phẩm

C. Thông điệp: cốm là thức quà tặng ý nghĩa vào dịp Tết

D. Thông điệp: nên giữ gìn những nét đẹp văn hóa của dân tộc

Câu 9. (1.0 điểm) Theo tác giả, điều gì làm nên sức hấp dẫn của cốm Vòng trong “Một thức quà của lúa non: Cốm”?

Câu 10. (1.0 điểm) Qua bài văn, em cảm nhận được điều gì về cốm và thái độ của tác giả đối với cốm.

PHẦN II – TẬP LÀM VĂN (4 điểm)

Trong bức thư gửi hiệu trưởng nơi con trai mình theo học, Tổng thống Abraham Lincoln viết: “Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kị”. Anh/chị có suy nghĩ gì về lời nhắn gửi đó?

Đáp án

PHẦN I – ĐỌC HIỂU

Câu 1	Câu 2	Câu 3	Câu 4	Câu 5	Câu 6	Câu 7	Câu 8
B	D	D	C	C	A	B	D

Câu 1 (0.5 điểm)

Thể loại của văn bản trên là:

A. Truyện ngắn

B. Tùy bút

C. Tản văn

D. Hồi kí

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản, chú ý hình thức, ngôn ngữ của văn bản

Lời giải chi tiết:

Thể loại tùy bút

=> Đáp án: B

Câu 2 (0.5 điểm)

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:

A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Thuyết minh

D. Biểu cảm

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm

=> Đáp án: D

Câu 3 (0.5 điểm)

Đoạn [4] nói về phương diện nào?

A. Cách thức làm cốm

B. Nguồn gốc của cốm

C. Vẻ đẹp và công dụng của cốm

D. Sự thưởng thức cốm

Phương pháp:

Đọc kĩ đoạn [4]

Lời giải chi tiết:

Sự thưởng thức cốm

=> Đáp án: D

Câu 4 (0.5 điểm)

Từ nào sau đây là từ Hán Việt?

A. Cơn gió

B. Thơm mát

C. Thanh nhã

D. Hoa cỏ

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về từ Hán Việt

Lời giải chi tiết:

Từ Hán Việt: Thanh nhã

=> Đáp án: C

Câu 5 (0.5 điểm)

Đâu không phải là lí do cốm làng Vòng nổi tiếng?

A. Cốm làng Vòng có cách chế biến đặt biệt

B. Cốm làng Vòng rất thơm, dẻo và hạt mẩy như những hạt ngọc

C. Cốm làng Vòng rất đắt đỏ

D. Cốm làng Vòng có cách thưởng thức rất cầu kì, tinh tế

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Cốm làng Vòng rất đắt đỏ

=> Đáp án: C

Câu 6 (0.5 điểm)

Vì sao Cốm lại là một thứ quà sêu Tết?

A. Vì cốm là thức dâng của đất trời, mang trong nó hương vị vừa thanh nhã vừa đậm đà hương vị của đồng quê nội cỏ

B. Vì Cốm là thức quà mà mọi người rất thích

C. Vì Cốm là thức quà sang trọng, thích hợp dùng để làm quà trong những ngày lễ

D. Vì thời điểm Tết đến, người ta mới chế biến ra cốm như một món quà

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Vì cốm là thức dâng của đất trời, mang trong nó hương vị vừa thanh nhã vừa đậm đà hương vị của đồng quê nội cỏ

=> Đáp án: A

Câu 7 (0.5 điểm)

Để thưởng thức những vị ngon của cốm, tác giả đã cho rằng đó là sự cảm nhận tinh tế bằng các giác quan nào?

A. Vị giác, thính giác, thị giác

B. Khứu giác, vị giác, thị giác

C. Thính giác, xúc giác, thị giác

D. Vị giác, xúc giác, thị giác

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Vị giác, thính giác, thị giác

=> Đáp án: A

Câu 8 (0.5 điểm)

Theo em, văn bản “Một thức quà của lúa non: Cốm” muốn gửi đến người đọc những thông điệp gì?

A. Thông điệp: lưu giữ cách chế biến cốm

B. Thông điệp: phát triển cốm thành một ngành công nghiệp chế biến thực phẩm

C. Thông điệp: cốm là thức quà tặng ý nghĩa vào dịp Tết

D. Thông điệp: nên giữ gìn những nét đẹp văn hóa của dân tộc

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Khứu giác, vị giác, thị giác

=> Đáp án: D

Câu 9 (1.0 điểm)

Theo tác giả, điều gì làm nên sức hấp dẫn của cốm Vòng trong “Một thức quà của lúa non: Cốm”?

Phương pháp:

Đọc và chỉ ra sức hấp dẫn của cốm Vòng trong văn bản

Lời giải chi tiết:

Điều làm nên sức hấp dẫn của cốm Vòng là những hạt cốm dẻo, thơm và ngon, các cô hàng cốm làng Vòng xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là chiếc đòn gánh cong vút hai đầu như chiếc thuyền rồng.

Câu 10 (1.0 điểm)

Qua bài văn, em cảm nhận được điều gì về cốm và thái độ của tác giả đối với cốm.

Phương pháp:

Đưa ra cảm nhận của mình với món cốm và thể hiện thái độ của tác giả

Lời giải chi tiết:

- Cốm Vòng ngon nổi tiếng đã trở thành một chứng nhân, một sứ giả của tình yêu. Cốm Vòng trở thành một thứ quà sêu Tết làm cho tình yêu đôi lứa được bền đẹp. Cốm còn là thứ lễ phẩm cao quý của thuần phong mĩ tục, tình duyên bền đẹp lứa đôi cũng giống như “hồng cốm tốt đôi” vậy.

- Tác giả đã ca ngợi, đã khẳng định sự ngon lành, thanh quý của cốm làng Vòng. Tất cả đã nhắc nhở mọi người biết cách thưởng thức cốm với tất cả tấm lòng trân trọng và biết ơn những người làm ra chúng.

PHẦN II – TẬP LÀM VĂN (4 điểm)

Phương pháp:

Mở bài giới thiệu được vấn đề cần nghị luận.

Thân bài triển khai được các ý kiến của bản thân.

Kết bài khẳng định lại ý kiến của mình.

Lời giải chi tiết:1. Mở bài: giới thiệu được lời nhắn gửi “Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kị”. Nêu được ý kiến tán thành hay phản đối với lời nhắn gửi.

2. Thân bài:

- Giải thích được lòng đố kị và ý nghĩa của lời nhắn gửi: tổng thống Lincoln không chỉ muốn nhắn gửi đến sự giáo dục – hãy dạy trẻ em tránh xa góc tối đố kị đó mà còn hướng đến tất cả mọi người, chúng ta cần chung tay để loại bỏ nó.

- Phân tích:

+ Người có lòng đố kị luôn mang tâm lí muốn chứng tỏ mình không thua kém người khác, thậm chí hơn người. Đố kị là động cơ kích thích ý muốn hạ thấp, hãm hại người khác để thỏa lòng ích kỉ tăng lên…

+ Lòng đố kị lâu dần sẽ khiến con người ta trở nên mù quáng, bất chấp những việc làm, hành động xấu xa để thỏa mãn những tham vọng của mình.

- Chứng minh: học sinh tự lấy dẫn chứng về những con người sống với lòng đố kị đã chuốc lấy thảm hại để minh họa cho bài viết

3. Kết bài: Khẳng định vấn đề

Trọng Tâm Kiến Thức Cần Nắm Trong Bài Học Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12

Bài học Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12 mang đến những khái niệm mới có tính bản lề, đóng vai trò kết nối kiến thức của chương trước và mở ra tư duy cho những bài học tiếp theo trong môn Ngữ văn. Đối với học sinh lớp 7, việc vượt qua những rào cản nhận thức ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi bắt tay vào giải bài tập phần "Vận dụng", học sinh cần phải thực sự hiểu rõ và ghi nhớ các định nghĩa, định lý hay các quy luật xã hội đã được trình bày trong sách . Đội ngũ biên soạn của chúng tôi đã cẩn thận tổng hợp lại những điểm mù kiến thức mà học sinh thường hay nhầm lẫn nhất ở phần đầu của lời giải. Bằng cách ôn tập lại lý thuyết thông qua phần tóm tắt này, bạn sẽ xây dựng được một nền móng vững chãi, từ đó việc giải quyết các câu hỏi thực hành phức tạp phía sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và logic hơn rất nhiều.

Phân Tích Chuyên Sâu Từng Bước Giải Bài Tập (Step-by-step Solution)

Sự khác biệt lớn nhất của một bài hướng dẫn giải chuẩn mực so với một cuốn sách bài giải thông thường trên thị trường chính là tính tương tác và độ chi tiết. Đối với các câu hỏi trong bài Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12, chúng tôi áp dụng mô hình phân tích 3 bước (3-Step Analysis) vô cùng chặt chẽ:

Bước 1 - Khai thác giả thiết: Phân tích đề bài xem đề bài đã cho chúng ta những dữ kiện định lượng/định tính nào. Việc tóm tắt đề bài một cách khoa học giúp loại bỏ các thông tin nhiễu không cần thiết.
Bước 2 - Lựa chọn công cụ giải (Phương pháp): Dựa vào đặc điểm của môn Ngữ văn lớp 7, chúng tôi sẽ chỉ ra rõ tại sao lại sử dụng công thức này mà không dùng công thức khác, hay tại sao lại phải phân tích vấn đề theo hướng này.
Bước 3 - Triển khai và Biện luận kết quả: Trình bày chi tiết từng dòng tính toán, từng câu lập luận để đi đến kết quả cuối cùng. Đặc biệt, chúng tôi luôn có phần kiểm tra lại (check) để chắc chắn kết quả tìm được thỏa mãn điều kiện bài toán.

Gợi Ý Các Mẹo Giải Nhanh Và Mở Rộng Kiến Thức Thực Tiễn

Sau khi đã nắm vững phương pháp giải bài bản, tự luận, học sinh cần được rèn luyện thêm các kỹ năng xử lý tình huống nhanh để phục vụ cho các bài thi trắc nghiệm khách quan. Trong phần mở rộng của bài Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12, chúng tôi thường xuyên cung cấp các "mẹo" (tips) hoặc công thức tính nhẩm nhanh, hướng dẫn bấm máy tính cầm tay (Casio) cực kỳ hữu ích. Hơn nữa, vì bộ sách luôn đề cao triết lý "mang cuộc sống vào bài học, đưa bài học vào cuộc sống", các giáo viên của chúng tôi sẽ cố gắng liên hệ kết quả của bài toán, bài văn với những hiện tượng thực tiễn xảy ra xung quanh chúng ta. Việc mở rộng kiến thức này không chỉ thỏa mãn sự tò mò của những học sinh khá giỏi, mà còn nuôi dưỡng niềm yêu thích, biến môn Ngữ văn vốn khô khan trở thành một lăng kính thú vị để khám phá thế giới.

Thảo Luận Cùng Chuyên Gia Và Cộng Đồng Học Sinh Ngữ văn

Quá trình tự học chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khoảnh khắc bế tắc khi bạn đọc kỹ lời giải bài Đề thi học kì 2 Văn 7 Cánh diều - Đề số 12 mà vẫn chưa thực sự "sáng tỏ" một bước lập luận nào đó. Đừng lo lắng! Tính năng bình luận (Comment) phía dưới bài viết được thiết kế chính là để phục vụ cho nhu cầu hỏi đáp (Q&A) này. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chỉ rõ chỗ bạn chưa hiểu, đội ngũ cộng tác viên chuyên môn môn Ngữ văn lớp 7 của website sẽ nhanh chóng vào giải đáp và gỡ rối cho bạn. Đồng thời, nếu bạn có một cách giải khác (Alternative Solution) ngắn gọn hơn, sáng tạo hơn cách giải mà chúng tôi cung cấp, hãy tự hào chia sẻ nó lên phần bình luận. Việc cùng nhau thảo luận, tranh biện một vấn đề học thuật không chỉ giúp cộng đồng phát triển mạnh mẽ mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ Việt Nam.