Đề thi vào lớp 6 môn Tiếng Việt trường Nguyễn Tất Thành năm 2023

BÀI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC

TUYỂN SINH VÀO LỚP 6 TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGUYỄN TẤT THÀNH NĂM 2023

Môn: TIẾNG VIỆT

Thời gian làm bài: 45 phút

Câu 1 (2,0 điểm)

Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

(1) Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chịn quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ.

(Mai Văn Tạo, Sầu riêng)

(2) Gió tây lướt thướt qua rừng, quyển hương thảo quả đi, rải theo triền núi, đưa hương thảo quả ngọt lựng, thơm nồng vào những thôn xóm Chín San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm. Người đi từ rừng thảo quả về, hương thơm đậm ủ ấp trong từng nếp áo, nếp khăn.

(Theo Ma Văn Kháng, Mùa thảo quả)

(3) Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất. Gió đưa mùi hương ngọt lan xa, phảng phất khắp rừng.

(Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

a. Loài hoa, quả nào khiến cho gió, cây cỏ, đất trời và con người đều thấm đẫm hương thơm?

A. Sầu riêng

B. Bưởi

C. Thảo quả

D. Tràm

b. Vì sao tác giả lại cho rằng hương vị của sầu riêng quyến rũ đến kì lạ?

A. Vì hương sầu riêng thơm ngào ngạt, xông vào cánh mũi

B. Vì vị sầu riêng vừa ngọt vừa béo

C. Vì mùi thơm của sầu riêng bay rất xa và đọng lại rất lâu

D. Vì hương vị của sầu riêng là sự tổng hòa của nhiều hương vị đặc sắc khác nhau

c. Khi miêu tả mùi hương, ba đoạn trích trên có điểm chung là gì?

A. Đều tả hương thơm của các loài hoa đang nở rộ

B. Đều tả hương thơm đậm, lan tỏa trong không gian

C. Đều tả hương thơm của các loại quả có vị ngọt

D. Đều tả hương thơm chỉ có trong rừng phương Nam

d. Có thể thay từ “phảng phất” trong câu thứ hai của đoạn (3) bằng từ nào?

Câu 2 (2,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau, trả lời câu hỏi và thực hiện yêu cầu:

⁽¹⁾ Sau vài phút, một em nói:

- ⁽²⁾ Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.

- ⁽³⁾ Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – ⁽⁴⁾ Tôi hỏi lại.

- ⁽⁵⁾ Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. ⁽⁶⁾ Mùa thu, nó mệt và đứng lại với màu xanh nhạt.

(Theo Xu-khôm-lin-xki, Bầu trời mùa thu)

a. Dấu hai chấm trong câu (1) được dùng để làm gì?

b. Trong câu (6), đại từ “nó” được dùng để thay thế cho từ nào?

c. Ghi lại 5 quan hệ từ có trong đoạn trích

d. Xếp các câu (2), (3), (5) và (6) vào bảng phân loại sau:

Câu 3: (1,0 điểm)

Điền “chung” hoặc “trung” vào chỗ trống để tạo từ:

…………. tâm

…………. gian

………….. kết

………….. thành

………….. bình

………….. thủy

…………. khảo

Câu 4 (1,5 điểm)

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

Câu 1 (2,0 điểm)

Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

(1) Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chịn quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ.

(Mai Văn Tạo, Sầu riêng)

(2) Gió tây lướt thướt qua rừng, quyển hương thảo quả đi, rải theo triền núi, đưa hương thảo quả ngọt lựng, thơm nồng vào những thôn xóm Chín San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm. Người đi từ rừng thảo quả về, hương thơm đậm ủ ấp trong từng nếp áo, nếp khăn.

(Theo Ma Văn Kháng, Mùa thảo quả)

(3) Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất. Gió đưa mùi hương ngọt lan xa, phảng phất khắp rừng.

(Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

a. Loài hoa, quả nào khiến cho gió, cây cỏ, đất trời và con người đều thấm đẫm hương thơm?

A. Sầu riêng

B. Bưởi

C. Thảo quả

D. Tràm

Phương pháp:

Đọc kĩ đoạn văn thứ 2, đặc biệt là các câu văn: Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm. Người đi từ rừng thảo quả về, hương thơm đậm ủ ấp trong từng nếp áo, nếp khăn.

Lời giải chi tiết:

=> Loài hoa, quả khiến cho gió, cây cỏ, đất trời và con người đều thấm đẫm hương thơm là thảo quả

Chọn C.

b. Vì sao tác giả lại cho rằng hương vị của sầu riêng quyến rũ đến kì lạ?

A. Vì hương sầu riêng thơm ngào ngạt, xông vào cánh mũi

B. Vì vị sầu riêng vừa ngọt vừa béo

C. Vì mùi thơm của sầu riêng bay rất xa và đọng lại rất lâu

D. Vì hương vị của sầu riêng là sự tổng hòa của nhiều hương vị đặc sắc khác nhau

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn đầu tiên để thấy điểm khác biệt của hương vị sầu riêng và các loài quả khác.

Lời giải chi tiết:

Tác giả cho rằng hương vị sầu riêng quyến rũ đến kì lạ vì nó là sự tổng hòa của nhiều hương vị đặc sắc khác nhau.

Chọn D.

c. Khi miêu tả mùi hương, ba đoạn trích trên có điểm chung là gì?

A. Đều tả hương thơm của các loài hoa đang nở rộ

B. Đều tả hương thơm đậm, lan tỏa trong không gian

C. Đều tả hương thơm của các loại quả có vị ngọt

D. Đều tả hương thơm chỉ có trong rừng phương Nam

Phương pháp giải:

Đọc kĩ lại nội dung 3 đoạn văn trên để rút ra điểm chung.

- Đoạn 1: tả mùi hương quyến rũ kì lạ của sầu riêng

- Đoạn 2: tả mùi hương thấm đẫm của thảo quả

- Đoạn 3: tả mùi hương ngào ngạt của hoa tràm

Lời giải chi tiết:

Điểm chung của 3 đoạn văn là đều tả hương thơm đậm, lan tỏa trong không gian.

Chọn B

d. Có thể thay từ “phảng phất” trong câu thứ hai của đoạn (3) bằng từ nào?

Phương pháp giải:

Tìm một số từ đồng nghĩa, gần nghĩa với từ “phảng phất”: thoang thoảng, lờ mờ

Lời giải chi tiết:

Từ ngữ có thể thay thế cho “phảng phất” trong đoạn (3) là từ thoang thoảng

Câu 2 (2,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau, trả lời câu hỏi và thực hiện yêu cầu:

⁽¹⁾ Sau vài phút, một em nói:

- ⁽²⁾ Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.

- ⁽³⁾ Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – ⁽⁴⁾ Tôi hỏi lại.

- ⁽⁵⁾ Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. ⁽⁶⁾ Mùa thu, nó mệt và đứng lại với màu xanh nhạt.

(Theo Xu-khôm-lin-xki, Bầu trời mùa thu)

a. Dấu hai chấm trong câu (1) được dùng để báo hiệu/đánh dấu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật.

b. Trong câu (6), đại từ “nó” được dùng để thay thế cho từ nước.

c. 5 quan hệ từ có trong đoạn trích: như, trong, cùng, và, với

d. Xếp các câu (2), (3), (5) và (6) vào bảng phân loại sau:

Câu 3: (1,0 điểm)

Điền “chung” hoặc “trung” vào chỗ trống để tạo từ:

Chung cư

Trung tâm

Trung gian

Chung kết

Trung thành

Trung bình

Chung thủy

Chung khảo